Ειδικοί προειδοποιούν για αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους – Στο τραπέζι νέες υποδομές και αφαλάτωση
Η Χαλκιδική βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των τελευταίων ετών όσον αφορά τη διαχείριση των υδάτινων πόρων. Η συνεχής αύξηση του τουρισμού, σε συνδυασμό με τις αυξημένες ανάγκες ύδρευσης και τις περιορισμένες φυσικές πηγές νερού, δημιουργούν έντονες πιέσεις στο ήδη επιβαρυμένο υδροδοτικό σύστημα.
Σε αντίθεση με άλλες περιοχές της χώρας, η Χαλκιδική δεν διαθέτει μεγάλα ποτάμια ή λίμνες και η υδροδότησή της βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στις γεωτρήσεις. Σύμφωνα με το αναθεωρημένο Σχέδιο Διαχείρισης Λεκανών Απορροής της Κεντρικής Μακεδονίας, η ημερήσια κατανάλωση νερού αυξάνεται από περίπου 30.000 κυβικά μέτρα τον χειμώνα σε έως και 100.000 κυβικά μέτρα κατά τη θερινή περίοδο, όταν ο πληθυσμός της περιοχής πολλαπλασιάζεται.
Τουρισμός και γεωργία διεκδικούν το ίδιο νερό
Η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στην Κασσάνδρα και τη Σιθωνία, όπου η αυξημένη τουριστική ανάπτυξη έχει μεταβάλει σημαντικά τις ανάγκες κατανάλωσης.
Στην Κασσάνδρα το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων υδάτων κατευθύνεται πλέον στην ύδρευση, ενώ στη Σιθωνία το νερό χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών κατοίκων και επισκεπτών. Αντίθετα, στο σύνολο της Χαλκιδικής η άρδευση εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό καταναλωτή νερού.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν για μη βιώσιμη κατάσταση
Ο καθηγητής Υδραυλικής και Τεχνικής Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Νίκος Θεοδοσίου, επισημαίνει ότι όλοι οι δήμοι αντλούν νερό από τον ίδιο υπόγειο υδροφορέα, χωρίς να υπάρχουν μεγάλα έργα αποθήκευσης επιφανειακών υδάτων, όπως το φράγμα του Χαβρία, το οποίο συζητείται εδώ και δεκαετίες.
Όπως τονίζει, η αυξανόμενη ζήτηση από τον τουρισμό και τη γεωργία ξεπερνά πλέον τις δυνατότητες τόσο των φυσικών αποθεμάτων όσο και των υφιστάμενων υποδομών.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι σημαντικές ποσότητες νερού χάνονται καθημερινά λόγω των παλαιών δικτύων ύδρευσης, των διαρροών και των συχνών βλαβών, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Υπεράντληση και υφαλμύρωση των γεωτρήσεων
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζει και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων, Νικήτας Μυλόπουλος.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεχής εξάρτηση από τις γεωτρήσεις δεν αποτελεί βιώσιμη λύση, καθώς η υπεράντληση οδηγεί στη σταδιακή πτώση της στάθμης των υπόγειων υδροφορέων και αυξάνει τον κίνδυνο υφαλμύρωσης.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι, εάν δεν ληφθούν ουσιαστικά μέτρα, η υπερεκμετάλλευση των υπόγειων υδάτων ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις στο μέλλον, με επιπτώσεις τόσο στην καθημερινότητα των κατοίκων όσο και στην οικονομία της περιοχής.
Σχέδιο για νέες υποδομές και ενίσχυση της ΕΥΑΘ
Στο μεταξύ, η κυβέρνηση προωθεί σχέδιο για την αναδιοργάνωση της διαχείρισης των υδάτινων πόρων στη Χαλκιδική, το οποίο προβλέπει την υπαγωγή των δημοτικών επιχειρήσεων ύδρευσης στην ΕΥΑΘ. Η πρόταση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από την πλευρά των δημάρχων, οι οποίοι εκφράζουν επιφυλάξεις για το νέο μοντέλο διαχείρισης.
Από την πλευρά της, η διοίκηση της ΕΥΑΘ επισημαίνει ότι ήδη παρέχει τεχνική υποστήριξη στους δήμους της Χαλκιδικής, τόσο σε θέματα λειτουργίας των βιολογικών καθαρισμών όσο και στην προετοιμασία έργων που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Επενδύσεις 160 εκατ. ευρώ για την επόμενη τετραετία
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, προβλέπεται επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ για έργα ύδρευσης, αποχέτευσης και αναβάθμισης δικτύων.
Μεταξύ των άμεσων παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
εγκατάσταση μικρών μονάδων αφαλάτωσης σε τουριστικές περιοχές,
αντικατάσταση παλαιών δικτύων ύδρευσης,
αναβάθμιση βιολογικών καθαρισμών,
ενίσχυση των αντλιοστασίων.
Σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα εξετάζεται η δημιουργία μεγάλης μονάδας αφαλάτωσης στη Γερακινή, καθώς και η μεταφορά νερού από τον Αλιάκμονα προς τη Χαλκιδική μέσω της περιοχής της Ποτίδαιας.
Η ανάγκη για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό
Οι επιστήμονες συμφωνούν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε προσωρινές λύσεις. Η προστασία των υπόγειων υδροφορέων, η κατασκευή νέων έργων αποθήκευσης νερού, η αναβάθμιση των δικτύων και η ορθολογική διαχείριση των διαθέσιμων πόρων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις ώστε η Χαλκιδική να ανταποκριθεί στις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες των επόμενων ετών, χωρίς να διακυβευθεί η βιωσιμότητα του φυσικού της πλούτου.
Με πληροφορίες από emakedonia.gr
