Οι ισοτιμίες της τουρκικής λίρας με το αμερικανικό δολάριο και το ευρώ, υποχώρησαν δραματικά (χαμηλότερα από 12,80 η πρώτη και από 14,40 η δεύτερη) στη διάρκεια της χθεσινής ημέρας. Καταγράφοντας τη χειρότερη ιστορικά επίδοση του νομίσματος.
Αφορμή για τη νέα κατρακύλα, οι δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όχι μόνο για συνέχεια αλλά και για ενίσχυση της πολιτικής των χαμηλών επιτοκίων στην τουρκική οικονομία, υποσχόμενος “νίκη στον οικονομικό πόλεμο”. Προφανώς, σε πλήρη αντίθεση με τα κελεύσματα οποιαδήποτε οικονομικής θεωρίας ή/και άποψης.
Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει άτομο ασχολούμενο σοβαρά με την πορεία της παγκόσμιας ή μιας τοπικής οικονομίας, που να μπορεί να εξηγήσει με επιχειρήματα για ποιον λόγο μια τέτοια πολιτική μπορεί να επιτύχει. Τουλάχιστον, όχι εάν μιλάμε για πειστικές εξηγήσεις…
Με καλπάζοντα πληθωρισμό (επισήμως στο 20%, ανεπισήμως υπερδιπλάσιος) ο οποίος, αργά αλλά σταθερά, οδεύει σε επίπεδα Μαδουριανής Βενεζουέλας ή Αργεντινής της προηγούμενης δεκαετίας, με μια κυβέρνηση που εξαρτά τη χώρα από κεφάλαια συγκεκριμένων χωρών (Κατάρ, Κίνα κ.ά.) τις προθέσεις των οποίων, πολύ δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να χαρακτηρίσει “καλές κ’ αγαθές”, με μια οικονομία που το μεγαλύτερο μέρος του ειδικευμένου και ικανού εργατικού δυναμικού βρίσκεται εκτός αγοράς εργασίας ως (κατά φαντασία) προσκείμενο στο αντίπαλο στρατόπεδο των “Γκιουλενιστών” και με τα δίδυμα ελλείμματα προϋπολογισμού και ισοζυγίου συναλλαγών να έχουν ήδη υποχρεώσει σε επιβολή “δελτίου” σε συγκεκριμένα προϊόντα και να κρέμονται σαν Δαμόκλειος σπάθη πάνω από την οικονομία, η διατήρηση και αύξηση της ρευστότητας (πρακτικά αυτό σημαίνει η μείωση των βασικών επιτοκίων σε μία οικονομία) δεν έχει κανένα οικονομικό νόημα.
Παρόλα αυτά, ο πάλαι ποτέ “κουμπάρος” επιμένει να επιβάλει στην (θεωρητικά) ανεξάρτητη Κεντρική Τράπεζα της χώρας, την θρησκόληπτη πολιτική των χαμηλών και μειούμενων επιτοκίων. Για να το πετύχει, αλλάζει τους Κεντρικούς Τραπεζίτες, σαν τα πουκάμισα ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να αποπροσανατολίσει τον λαό με εθνικιστικές κορώνες και την αυτοαναγόρευση της γείτονος σε “τοπική υπερδύναμη”, με αγορές αεροπλανοφόρων (θου Κύριε…) από την Ισπανία και άλλα όμορφα αλλά ουτοπικά. ! Λες και υπάρχει δυτική χώρα που θα πουλήσει όπλα σε κάποια τρίτη, χωρίς τη συναίνεση των ΗΠΑ. Οι οποίες, έχουν ήδη επιβάλλει κυρώσεις (ουσιαστικά εμπάργκο) στην αγορά οπλικών συστημάτων στην Τουρκία, λόγω της αγοράς και εμμονής στη χρήση των Ρωσικών S-400 και δεν δείχνουν καμία απολύτως διάθεση… ελαστικότητας!
Η πραγματικότητα είναι αρκετά απλή. Τα τελευταία 5 χρόνια, ο Τούρκος πρόεδρος έχει κατορθώσει να κατεδαφίσει όσα είχε κατορθώσει να κτίσει στην και για τη χώρα, τα προηγούμενα δεκατέσσερα. Αδιαφορώντας για οτιδήποτε άλλο, πέρα από την παραμονή στην εξουσία και ένα συνεχώς αυξανόμενο μερίδιο σε αυτήν, για τον ίδιο.
Τα όσα συνέβησαν εχθές στις αγορές νομισμάτων, ήταν απολύτως φυσιολογικά. Όπως απολύτως φυσιολογικές ήταν και οι διαδηλώσεις που ξέσπασαν αργά το απόγευμα σε ολόκληρη τη χώρα. Διαδηλώσεις κατά τις οποίες ακούστηκε αίτημα για παραίτηση Ερντογάν, για πρώτη φορά. Ούτε στη διάρκεια των ταραχών της πλατείας Ταξίμ το 2013, δεν είχε τολμήσει κανείς να διατυπώσει τέτοιο αίτημα.
Η διαφορά βέβαια του 2013 με το 2021 είναι πως τότε τα στομάχια των διαδηλωτών, ήταν γεμάτα…
Η όλη κατάσταση, μπορεί να έχει μόνο μία από δύο διεξόδους: είτε ο Σουλτάνος Ερντογάν θα αποσπάσει διαβεβαιώσεις και κάποια συμφωνία “καθαρής” αποχώρησης από την αντιπολίτευση, κάτι που κυμαίνεται μεταξύ του απίθανου και του αδύνατου ως έχουν τα πράγματα σήμερα, είτε θα προσπαθήσει να μετατρέψει τον… πλαστικό γύψο που έχει τοποθετήσει στη χώρα τα τελευταία χρόνια, σε κανονικό γύψινο! Μια εξέλιξη εξαιρετικά δύσκολη στην υλοποίησή της, καθώς τόσο το λεγόμενο “βαθύ κράτος, όσο και το οικονομοβιομηχανικό κατεστημένο, έχουν απομακρυνθεί από τον Τούρκο πρόεδρο και δεν δείχνουν καμία διάθεση να συμμετέχουν στην οικονομική τρέλα που αυτός θέλει να προκαλέσει.
Άλλη λύση δεν υπάρχει. Παραμονή στην εξουσία χωρίς να υπάρξουν ριζικές αλλαγές, δεν είναι δυνατή, εδώ που έχει φτάσει η κατάσταση. Γεγονός που σημαίνει ότι, όποιες και αν είναι οι εξελίξεις τους επόμενους μήνες, τα πράγματα θα χειροτερέψουν σημαντικά στο εσωτερικό της Τουρκίας, πριν αρχίσουν να βελτιώνονται.
Πράγμα που μόνο καλές εξελίξεις δεν μπορεί να προμηνύει για όλους τους γείτονες της Τουρκίας. Πολύ δε περισσότερο, ειδικά για την Ελλάδα. Ανεξαρτήτως των ωρών που είχε περάσει απομονωμένος με τον Ερντογάν παλιότερα, ο Αλέξης Τσίπρας…
Εκτός και νομίζετε ότι οι δηλώσεις του μουσουλμάνου βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Χουσεΐν Ζεϊμπέκ στη Βουλή εχτές, πως η Τουρκία είναι κοσμικό κράτος ενώ η Ελλάδα όχι, έγιναν κατά σύμπτωση και ήταν τυχαίες!
Ναι, ξέρω! Τις ανασκεύασε μετά…
*Γράφει ο Πέτρος Λάζος
