Σε μία προσπάθεια να δημιουργήσει νέες “γκρίζες ζώνες” γύρω από το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (GSI), η Τουρκία προχώρησε σε έκδοση NAVTEX, με την οποία ισχυρίζεται ότι έχει δώσει συγκατάθεση για το έργο.
Η κίνηση αυτή της Τουρκίας, να εκδώσει NAVTEX μετά τον απόπλου του Abeille Marengo, ήταν πάντως ένα ενδεχόμενο που ανέμενε η ελληνική πλευρά, η οποία απάντησε με αντιNAVTEX παραθέτοντας τις ελληνικές άδειες ερευνών από το γαλλικό πλοίο Abeille Marengo.
Με τη NAVTEX η Άγκυρα αρνείται πάντως να αναγνωρίσει ότι αρμόδια να δώσει άδεια για έρευνες στη θαλάσσια περιοχή από την Κρήτη μέχρι τα 12 ναυτικά μίλια της Κύπρου είναι μόνο η Ελλάδα.
Από την περιοχή όπου θα πραγματοποιήσει έρευνες το Abeille Marengo “περνάει” εξάλλου και το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο επικαλείται η τουρκική NAVTEX.
H NAVTEX της Τουρκίας αναφέρει ειδικότερα ότι “θα πραγματοποιηθούν δραστηριότητες θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας κατά μήκος διαδρομών που έχουν συντονιστεί με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές και για τις οποίες έχει εξασφαλιστεί η συγκατάθεσή τους, εντός της περιοχής αρμοδιότητας NAVTEX της Τουρκίας και επί της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη με επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020.”
Η Αθήνα βλέπει τουρκικές παγίδες
Στη συνέχεια παρατίθενται οι συντεταγμένες των ερευνών, οι οποίες όμως είναι ούτως ή άλλως γνωστές μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX για το Abeille Marengo, όπως επισήμαιναν ελληνικές διπλωματικές πηγές. Οι ίδιες πηγές τόνιζαν επίσης η κίνηση του γαλλικού ερευνητικού πλοίου έγινε και συνεχίζει να γίνεται με βάση τη NAVTEX που εξέδωσαν οι ελληνικές αρχές.
“Καμία σημασία δεν έχει η τουρκική NAVTEX που εκδόθηκε μεταγενέστερα της κίνησης του πλοίου επί τη βάσει ήδη δημοσιοποιημένων δεδομένων. Επιπλέον, η τουρκική NAVTEX δεν αναφέρεται πουθενά σε «έκδοση άδειας», διότι δεν υπήρξε τέτοιο αίτημα προς την τουρκική πλευρά”, σημείωναν οι ίδιες διπλωματικές πηγές. Ενώ υπογράμμιζαν ότι Ελλάδα και Κύπρος είναι οι μόνες χώρες στις οποίες υποβλήθηκε αίτημα άδειας εργασιών και εξέδωσαν σχετικές άδειες.
“Η Τουρκία δηλώνει ότι έδωσε συγκατάθεση, χωρίς να της έχει ζητηθεί”, τόνισε εν τω μεταξύ στο ίδιο μήκος κύματος ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στη Βουλή και καλώντας τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην πέσουν στην τουρκική παγίδα.
“Η NAVTEX αυτή δεν αναφέρει πουθενά τη λέξη «έκδοση άδειας». Λέει ότι δίνει τη συγκατάθεση. Σε ποιον; Ποια εταιρεία το ζήτησε; Δεν αναφέρει τίποτα γι’ αυτό. Ποιος της ζήτησε τη συγκατάθεση; Γιατί δεν λέει έκδοση άδειας, ξέρετε γιατί; Γιατί μας λυπήθηκε; Γιατί δεν υπάρχει αίτημα”, σχολίασε επίσης ο κ.Παπασταύρου.
Η ελληνική αντιNAVTEX με επίκληση των αδειών για τις έρευνες
Αργά το βράδυ της Τρίτης προς Τετάρτη, εκδόθηκε από το σταθμό Ηρακλείου και η ελληνική αντίNAVTEX.
Η ελληνική αντιNAVTEX επικαλείται τις τρεις άδειες που έχουν εκδοθεί από τη χώρα μας για το καλώδιο Ελλάδας- Κύπρου, με τελευταία την άδεια για έρευνες από το Abeille Marengo στις 6 Νοεμβρίου.
Τονίζει ότι ο τουρκικός σταθμός που εξέδωσε NAVTEX σχετικά με τις έρευνες από το υπό γαλλική σημαία πλοίο Abeille Marengo για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου (GSI), δεν είναι εξουσιοδοτημένος να προβεί σε αυτή την ενέργεια.
Καθώς, όπως επισημαίνει, σημαντικό μέρος των περιοχών έρευνας, στις οποίες αναφέρεται η τουρκική NAVTEX βρίσκεται εντός της ελληνικής ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, όπως αυτές καθορίζονται από το διεθνές δίκαιο.
Η ελληνική αντιNAVTEX ξεκαθαρίζει ότι οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν βάσει των ελληνικών αδειιών και απορρίπτει ως άκυρη και κενή περιεχομενου την τουρκική NAVTEX.
Το “μυστήριο” με τη γαλλική ρηματική διακοίνωση
Το γεγονός πάντως ότι παραμένει άγνωστο το ακριβές περιεχόμενο της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας στην Τουρκία για το καλώδιο, έχει δημιουργήσει ερωτηματικά. Η αντιπολίτευση εκφράζει ανησυχία για πιθανές μελλοντικές συνέπειες στα ελληνοτουρκικά και ζητά ενημέρωση από την κυβέρνηση για το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
Από κυβερνητικής πλευράς υπόσχονται ενημέρωση των κομμάτων από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, αλλά “σε σωστό χρόνο και με τον σωστό τρόπο”, όπως είπε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης. Αφήνουν δε να εννοηθεί ότι η Γαλλία προχώρησε σε ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία σε συνεννόηση με την Αθήνα.
Η κυβέρνηση όμως από τη μία παραδέχεται ότι δεν έχει στα χέρια της το κείμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, από την άλλη δηλώνει ότι είναι “ανώδυνο” για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Όπως είπε στη Βουλή ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Καιρίδης, προκαλώντας την αντίδραση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη.
“Αυτό το οποίο έχει αποσταλεί από τη γαλλική πλευρά δεν δημιουργεί ζητήματα στην ελληνική κυβέρνηση”, είχε διαβεβαιώσει νωρίτερα ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. Δεν περιέγραψε ωστόσο το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.
Τόνισε όμως ότι: “Η ενημέρωση την οποία έχει δώσει η γαλλική πλευρά στην Τουρκία καθ’ οιονδήποτε τρόπο δεν δημιουργεί κανένα νομικό προηγούμενο. Και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εκληφθεί ως αίτημα για αδειοδότηση”. Εκτίμησε μάλιστα ότι το ταξίδι των ερευνών για το καλώδιο θα ολοκληρωθεί χωρίς αναταράξεις.
Το πιθανό και το απευκταίο σενάριο
Για την Αθήνα άλλωστε αυτό που προέχει τώρα να προχωρήσουν οι έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, έστω και με ένταση από την πλευρά της Τουρκίας. Αρκεί η ένταση αυτή να μείνει σε επίπεδο NAVTEX, ανακοινώσεων και ενδεχομένως και παρενόχλησης του γαλλικού ερευνητικού πλοίου μέσω ασυρμάτου.
Το τελευταίο θεωρείται εξαιρετικά πιθανό σενάριο, ωστόσο δεν θα εμποδίσει τη διεξαγωγή των ερευνών. Το απευκταίο σενάριο είναι η Τουρκία να στείλει πολεμικά πλοία για να εμποδίσουν τις έρευνες, όπως είχε κάνει στην Κάσο το 2024 με το Ievoli Relume.
Η ελληνική πλευρά ετοιμάζεται βέβαια για κάθε ενδεχόμενο, εκτιμά όμως ότι η κατάσταση δεν θα κλιμακωθεί σε τέτοιο επικίνδυνο βαθμό και ότι το έργο θα προχωρήσει, έχοντας εξάλλου γαλλική “ασπίδα”. Στην κυβέρνηση θεωρούν μάλιστα ότι η πόντιση του καλωδίου Ελλάδας- Κύπρου θα αποτελέσει μία έμπρακτη αμφισβήτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου, σε συνδυασμό με τις έρευνες υδρογονανθράκων που αναμένεται να ξεκινήσει η Chevron μέχρι το τέλος του χρόνου νοτίως της Κρήτης.
“Το καλώδιο θα γίνει, αλλά κάποια στιγμή θα το βρουμε μπροστά μας”, σχολιάζουν όμως κατ ίδιαν γαλάζια στελέχη, που συμμερίζονται τις ανησυχίες του Κώστα Καραμανλή. Υπενθυμίζεται ότι ο πρώην πρωθυπουργός είχε προειδοποιήσει ότι οποιαδήποτε ενημέρωση της Τουρκίας για το καλώδιο ενέχει τον κίνδυνο στο μέλλον η Άγκυρα να απαιτεί αντίστοιχη ενημέρωση για οποιοδήποτε έργο στο Αιγαίο, ακόμη και μεταξύ ελληνικών νησιών.
Σε κάθε περίπτωση η Τουρκία με την αρχική αντιNAVTEX και με τη NAVTEX μετά τον απόπλου του Abeille Marengo καθιστά σαφές ότι δεν εγκαταλείπει τις αναθεωρητικές της βλέψεις.
Πηγή: news247.gr
