Ακόμα ένα βήμα, το πλέον σημαίνον στην εν εξελίξει διπλωματική αντιπαράθεση με την Άγκυρα για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο, πραγματοποίησε η Αθήνα, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να διεθνοποιεί τον τουρκικό αναθεωρητισμό από την έδρα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Ο πρωθυπουργός, επιδεικνύοντας σαφή διάθεση να σηκώσει το γάντι που πέταξαν Τουρκία και Λιβύη με την επικύρωση του παράνομου μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, παρουσίασε χάρτη επί του οποίου αποτυπώνονται τόσο η σειρά των παραβιάσεων της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, όσο και οι παράλογες αιτιάσεις Άγκυρας, Λιβύης και Βεγγάζης, κόντρα στη γεωγραφία της Ανατολικής Μεσογείου.
«Παράνομο και αυθαίρετο»
«Το τουρκολιβυκό μνημόνιο είναι παράνομο, είναι αυθαίρετο και αντιβαίνει στη γεωγραφία την ίδια», ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του κ. Μητσοτάκη, ο οποίος επανέλαβε την πάγια θέση της Αθήνας ότι η πρόσφατη επικύρωση του συμφώνου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων δεν του αποδίδει οποιασδήποτε μορφής νομιμότητας.
«Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί»
Με τον χάρτη να δίνει οπτική αποτύπωση στην επιχειρηματολογία του, ο κ. Μητσοτάκης αντιπαρέβαλε τη γεωγραφική σχέση Ελλάδας και Λιβύης με την οριοθέτηση που επιχείρησαν Άγκυρα και Τρίπολη. Όπως επισήμανε, η Ελλάδα και η Λιβύη είναι φυσικοί γείτονες στη θάλασσα, με αντικείμενες ακτές, και έχουν δικαίωμα να οριοθετήσουν τις θαλάσσιες ζώνες τους μέσω συμφωνίας, βάσει του Διεθνούς Δικαίου. Εξ ου και η Αθήνα επιχείρησε τα τελευταία χρόνια να φέρει την Τρίπολη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με το τουρκολιβυκό μνημόνιο πάντως ουσιαστικά να εκμηδενίζει κάθε πιθανότητα συγκλίσεων. Αντιθέτως, υπενθύμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η Τουρκία και η Λιβύη δεν έχουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές, αλλά επιχείρησαν να δημιουργήσουν ένα τεχνητό θαλάσσιο σύνορο. «Αυτό είναι παράλογο. Δεν υπάρχει προηγούμενο για μια τέτοια διαγώνια οριοθέτηση», τόνισε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην προσπάθεια να αγνοηθεί η παρουσία των ελληνικών νησιών ανάμεσα στις τουρκικές και τις λιβυκές ακτές. Δεν πρόκειται, όπως είπε, για ακατοίκητους βράχους, αλλά για ακμάζουσες κοινότητες, με ιστορία αιώνων, δυναμικές οικονομίες και εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους, επεσήμανε ο πρωθυπουργός, κάνοντας ειδική αναφορά στην Κρήτη, τη Ρόδο, την Κάσο και την Κάρπαθο. «Η γεωγραφία δεν μπορεί να ξαναγραφτεί. Και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να διαγραφούν με το να χαράσσονται αυθαίρετες γραμμές σε έναν χάρτη», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης.
Διμερείς συμφωνίες και Διεθνές Δίκαιο
Στο νομικό σκέλος, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι τα νησιά έχουν δικαίωμα σε θαλάσσιες ζώνες, συμπεριλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Επικαλέστηκε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, επιμένοντας ότι οι σχετικές διατάξεις της αντανακλούν εθιμικό δίκαιο, δεσμευτικό για όλα τα κράτη. «Καμία συμφωνία μεταξύ δύο κρατών δεν μπορεί να στερήσει από τρίτο κράτος τα κυριαρχικά του δικαιώματα. Και καμία διμερής συμφωνία δεν μπορεί να υπερισχύει του Διεθνούς Δικαίου», σημείωσε, απορρίπτοντας την επιλεκτική εφαρμογή των διεθνών κανόνων προς εξυπηρέτηση μεμονωμένων κρατικών φιλοδοξιών.
Πρέπει να σημειωθεί, ότι η Τουρκία έχει πετύχει τη σχεδόν πλήρη δορυφοροποίηση της Λιβύης, με αποτέλεσμα η Τρίπολη να προσέρχεται στις συζητήσεις αλλά και να διατυπώνει τις ρηματικές διακοινώσεις της στα Ηνωμένα Έθνη, αντιγράφοντας τα πάγια τουρκικά επιχειρήματα, σύμφωνα με τα οποία τα ελληνικά νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους δεν διαθέτουν κυριαρχικά δικαιώματα, παρά μόνο χωρικά ύδατα έως 6 ναυτικά μίλια. Στη βάση αυτή της λογικής, η Λιβύη έχει αμφισβητήσει την ελληνική μέση γραμμή στα νότια της Κρήτης, όπου και έως το τέλος του χρόνου αναμένεται να δραστηριοποιηθεί η αμερικανική Chevron, στα θαλάσσια τεμάχια «Κρήτη- 1» και «Κρήτη- 2».
Η ελληνική διπλωματία
Η παρέμβαση περιείχε, ωστόσο, και μια σαφή προειδοποίηση για τις πρακτικές συνέπειες των τουρκολιβυκών διεκδικήσεων. Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι το μνημόνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα ούτε για την αμφισβήτηση νόμιμων δραστηριοτήτων στη θάλασσα ούτε για την παρεμπόδιση στρατηγικών έργων συνδεσιμότητας που χρειάζεται η περιοχή. Οι εν λόγω αναφορές, έμμεσες αλλά σαφείς, σχετίζονται με την επικείμενη επανέναρξη των ερευνών για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας- Κύπρου, μέρος του οποίου περνά μέσα και από το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η ελληνική διπλωματία έχει ενημερώσει συμμάχους και ετέρους για το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι ο τουρκικός αναθεωρητισμός λειτουργεί ως ανάχωμα έναντι εγχειρημάτων ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, τα οποία μάλιστα στοχεύουν στην απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια.
Σε διεθνές κάδρο η ελληνοτουρκική αντιπαράθεση
Σε αντίστιξη του αναθεωρητισμού της Άγκυρας με όχημα το τουρκολιβυκό μνημόνιο, ο κ. Μητσοτάκης ανέδειξε τη συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης που συνήφθη μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου τον Αύγουστου του 2020 ως «πρότυπο για τον τρόπο με τον οποίο γειτονικά κράτη μπορούν να καταλήξουν σε αμοιβαία συμφωνημένες λύσεις, σε πλήρη ευθυγράμμιση με το Διεθνές Δίκαιο. Η Ελλάδα και η Αίγυπτος έχουν αντικείμενες ακτές», υπενθύμισε ο κ. Μητσοτάκης. Υπενθυμίζεται ότι μόλις προ λίγων ημερών οι δύο υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Μπαντρ Αμπντελάτι συμφώνησαν να προωθηθούν οι συζητήσεις των δύο πλευρών για τη γεωγραφική επέκταση της ελληνοαιγυπτιακής ΑΟΖ, την ώρα μάλιστα που η επίθεση γοητείας της Τουρκίας προς την Αίγυπτο συνεχίζεται, χωρίς όμως χειροπιαστά αποτελέσματα.
Τέλος, σε μια προσπάθεια να τοποθετήσει την ελληνοτουρκική αντιπαράθεση στο διεθνές κάδρο, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι «χωρίς σεβασμό στους κοινούς κανόνες, “η θάλασσά μας” (Mare Nostrum) κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια ζούγκλα ανταγωνιστικών διεκδικήσεων και ιδιοτελών ρυθμίσεων». Πράγματι, εν μέσω των δύο συνεχιζόμενων πολέμων σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή ουδείς στη διεθνή κοινότητα πιστεύει ότι υπάρχουν περιθώρια δημιουργίας νέων εστιών έντασης.
Πηγή: tovima.gr
