Πέρα από τις πιο κρίσιμες των τελευταίων δεκαετιών, οι σημερινές βουλευτικές εκλογές στο Ισραήλ αποκαλύπτουν πολλά μέσα από την ιδιαιτερότητά τους για το ρευστό πολιτικό σκηνικό στη χώρα και το ευμετάβλητο γεωπολιτικό τοπίο στη Μέση Αναστολή.
Είναι οι έκτες που διεξάγονται μέσα στην τελευταία επταετία, αλλά οι πρώτες εδώ και 38 χρόνια που διεξάγονται στην κανονική λήξη της τετραετούς θητείας της Κνέσετ, της ισραηλινής Βουλής.
Όχι τυχαία, είναι επίσης οι πρώτες που γίνονται μετά την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, που πυροδότησε αλυσιδωτά αυτό που ο εν ενεργεία Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, περιέγραψε στην ομιλία του στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως «πόλεμο επτά μετώπων: Χαμάς, Χεζμπολάχ, Χούθι, Ιράν, πολιτοφυλακές στο Ιράκ, πολιτοφυλακές στη Συρία, Παλαιστίνιοι τρομοκράτες στην Ιουδαία και Σαμάρεια», ήτοι στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.
Προσέθεσε ως «όγδοο μέτωπο» τον «πόλεμο για την αλήθεια», υποστηρίζοντας ότι «το Ισραήλ δεν διέπραξε γενοκτονία, απέτρεψε γενοκτονία», ενώ το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα σύλληψης σε βάρος του για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Γάζα.
Με τα ερωτήματα να παραμένουν αναπάντητα στο Ισραήλ για το φιάσκο ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου, τον πρωθυπουργό να αρνείται τη συγκρότηση κρατικής ερευνητικής επιτροπής και πιθανή νέα κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν, οι σημερινές εκλογές έχουν αποκτήσει χαρακτήρα άτυπου δημοψηφίσματος για την ηγεσία του Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός του Ισραήλ έχει συμπληρώσει συνολικά περισσότερα από 19 χρόνια στην εξουσία, ενώ η δίκη του με κατηγορίες για δωροδοκία, απάτη και απιστία συνεχίζεται εδώ και πάνω από έξι χρόνια.
Η διαδικασία έχει καθυστερήσει επανειλημμένα λόγω πολιτικών εξελίξεων, των πολεμικών συγκρούσεων και ενός τεράστιου αριθμού μαρτύρων (πάνω από 300).
Σε αυτό το φόντο, οι δημοσκοπήσεις σκιαγραφούν μια μετεκλογικά αβέβαιη ημέρα.
Δεν αναμένεται ωστόσο ουσιαστική αλλαγή της πολιτικής ασφαλείας, ακόμη κι αν ηττηθεί ο Νετανιάχου.
Κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο
Το πολιτικό σκηνικό στο Ισραήλ παραμένει εξαιρετικά κατακερματισμένο, καθιστώντας τον σχηματισμό σταθερής κυβέρνησης μια δύσκολη εξίσωση.
Όλες οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι κανένα μεγάλο πολιτικό στρατόπεδο, ούτε αυτό πέριξ του Νετανιάχου, ούτε το ετερόκλητο που έχουν συγκροτήσει εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης, δεν είναι κοντά στο να εξασφαλίσει την πλειοψηφία σε σύνολο 120 εδρών στην Κνεσέτ.
Με τη χώρα ως ενιαία εκλογική περιφέρεια και τις εκλογές να διεξάγονται με απλή αναλογική, με όριο εισόδου το 3,25%, μικρά κόμματα που θα εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική εκπροσώπηση αναμένεται να διαδραματίσουν μετεκλογικά ρόλο ρυθμιστή.
Για το αντι-Νετανιάχου μέτωπο, η συγκρότηση κυβέρνησης εξελίσσεται σε πολιτική σπαζοκεφαλιά.
Εφόσον επιβεβαιωθεί στην κάλπη το προβάδισμα που έχει στις δημοσκοπήσεις, θα χρειαστεί τη στήριξη αραβικών κομμάτων, που εκπροσωπούν τους αραβικής καταγωγής πολίτες του Ισραήλ, στη συντριπτική πλειονότητά τους οικογένειες Παλαιστινίων που παρέμειναν μετά τη Νάκμπα και την ίδρυση του ισραηλινού κράτους το 1948.
Εξ αυτών, το ισλαμιστικό συντηρητικό Ra’am έγινε το 2021 το πρώτο που συμμετείχε σε ισραηλινή κυβέρνηση συνασπισμού, στην αντι-Νετανιάχου συμμαχία με επικεφαλής τον δεξιό εθνικιστή Ναφτάλι Μπένετ και τον κεντρώο Γιαΐρ Λαπίντ.
Τώρα έχει κάνει πολιτικό άνοιγμα προς την κατεύθυνση μιας νέας συνεργασίας, βάζοντας στη δεύτερη θέση του ψηφοδελτίου του έναν εβραίο σιωνιστή, τον Γιοάβ Σεγκάλοβιτς, πρώην στέλεχος των δυνάμεων ασφαλείας και υφυπουργό Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ.
Ωστόσο, η προοπτική σύμπραξης με το Ra’am, κυβερνητική ή κοινοβουλευτική, διχάζει το αντι-Νετανιάχου μέτωπο, στο οποίο συνωστίζονται από κεντροαεριστεροί έως υπερεθνικιστές.
Εξ αυτών, μόνο ο Γιαΐρ Γκολάν, πρώην υπαρχηγός του Γενικού Επιτελείου και νυν ηγέτης των «Δημοκρατών» της σιωνιστικής Αριστεράς, έχει κατηγορήσει ανοιχτά την κυβέρνηση Νετανιάχου -την πιο ακροδεξιά στα χρονικά του Ισραήλ- ότι «διεξάγει πόλεμο εναντίον αμάχων» και «σκοτώνει μωρά» στη Γάζα.
Ή ότι η δολοφονία του Αγιατολάχ Χαμενεΐ «ήταν λάθος», «επειδή μας άφησε με ακόμα πιο ακραία και βίαια άτομα» στην ηγεσία του Ιράν.
Μετεκλογικός γρίφος στο Ισραήλ
Αν και οι δημοσκοπήσεις σκιαγραφούν μια χώρα διχασμένη, καταγράφεται σταθερά μια δεξιά μετατόπιση του ισραηλινού εκλογικού σώματος, συμπεριλαμβανομένων των νέων ψηφοφόρων.
Επί της ουσίας, η πολιτική αναμέτρηση στις κάλπες διεξάγεται ανάμεσα σε διαφορετικές εκδοχές της Δεξιάς και του Κέντρου.
Στο επίκεντρο της προεκλογικής διαμάχης βρέθηκαν οι αποτυχίες ασφαλείας της 7ης Οκτωβρίου, το ακανθώδες ζήτημα της στρατιωτικής θητείας των υπερορθόδοξων και η οικονομία.
Αντίθετα, υπάρχει σύμπλευση των μεγάλων εβραϊκών κομμάτων -κυβέρνησης και αντιπολίτευσης- για συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης κατά του Ιράν και των περιφερειακών του «δορυφόρων».
Εν μέσω «τρύπιας» εκεχειρίας στη Γάζα, επέκτασης του εποικισμού στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και έκρηξη της βίας των εποίκων, το παλαιστινιακό ζήτημα δεν αποτέλεσε καν κεντρικό θέμα.
Ως βασικός πολιτικός αντίπαλος εν τω μεταξύ του 77χρονου Μπενιαμίν Νετανάχου -καταλληλότερος για την πρωθυπουργία σε πολλές δημοσκοπήσεις- έχει αναδειχθεί ο 66χρονος Γκάντι Άιζενκοτ, σήμερα ηγετικό στέλεχος της αντιπολίτευσης και αρχηγός του κεντρώου κόμματος «Γιασάρ» από το 2025.
Πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, είναι γνωστό «γεράκι», ο εμπνευστής του ισραηλινού «δόγματος Νταχίγια» για τη χρήση δυσανάλογης, συντριπτικής στρατιωτικής ισχύος.
Μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, συμμετείχε στην κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης στο Ισραήλ υπό τον Νετανιάχου.
Αποχώρησε οκτώ μήνες μετά, καταγγέλλοντας τον Ισραηλινό πρωθυπουργό για αποφυγή λήψης κρίσιμων στρατηγικών αποφάσεων στον πόλεμο στη Γάζα, λόγω πολιτικών σκοπιμοτήτων.
Παραμονές της κάλπης, ο Άιζενκοτ απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να υπηρετήσει ξανά υπό τον Νετανιάχου.
«Ούτε καν με συμφωνία εναλλαγής» στην πρωθυπουργία, είπε.
Δεν απέκλεισε, ωστόσο, το σενάριο συνεργασίας με το δεξιό κόμμα Λικούντ του νυν πρωθυπουργού.
Μέχρι να ξεκαθαρίσει πάντως το μετεκλογικό τοπίο -με μια κυβέρνηση μειοψηφίας της σημερινής αντιπολίτευσης με τη στήριξη ή τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων, μια κυβέρνηση εθνικής ενότητας ή νέες εκλογές- υπηρεσιακός πρωθυπουργός θα παραμένει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, προωθώντας σχέδια για νέα επίθεση στο Ιράν.
Πηγή: in.gr
