Αλλαγές που μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά ως προς τις δικαστικές διαμάχες για κληρονομικά θέματα, προφανώς μεταξύ συγγενών κυρίως, εισάγει το νομοσχέδιο για το νέο κληρονομικό δίκαιο. Κι αυτό διότι δίνεται το δικαίωμα στον κληρονομούμενο ακόμη και όσο είναι εν ζωή να τακτοποιεί και να διευθετεί όλα τα σχετικά θέματα σε συνεννόηση και συμφωνία με τους κληρονόμους του.
Η εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων, η προσαρμογή στη σύγχρονη οικογένεια με ξεκάθαρες γραμμές ως προς τα κληρονομικά δικαιώματα, ο εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας και ο διαχωρισμός της ατομικής περιουσίας του κληρονομούμενου από αυτή του κληρονόμου σε συνδυασμό με το ψηφιακό μητρώο διαθηκών, που λειτουργεί ήδη από την 1η Νοεμβρίου 2025, αποτελούν τα πέντε βασικά νομοθετικά εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν στη δραστική μείωση των σκληρών και πολυετών δικαστικών διενέξεων μεταξύ συγγενών για κληρονομικά θέματα.
Το σχέδιο νόμου, προετοιμάστηκε από ομάδα εγνωσμένου κύρους δικαστών πανεπιστημιακών, συμβολαιογράφων και δικηγόρων, υπό τον ομότιμο καθηγητή του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκό Απόστολο Γεωργιάδη. Στοχεύει όχι μόνο στον εκσυγχρονισμό του κληρονομικού δικαίου, αλλά και στην αντιμετώπιση των οικογενειακών συγκρούσεων.
Τα πέντε νομοθετικά εργαλεία που μπορούν να αποτρέψουν τις πολυετείς ενδοοικογενειακές μάχες και παρουσιάζονται από τα ΝΕΑ σήμερα, είναι:
1.Κληρονομικές συμβάσεις
Με τις κληρονομικές συμβάσεις καθιερώνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα ο κληρονομούμενος όσο είναι εν ζωή να συμφωνεί με συμβολαιογραφική πράξη με πρόσωπα που επιλέγει (π.χ. παιδιά, σύντροφο, τρίτο πρόσωπο) για το ποιος θα κληρονομήσει και τι ακριβώς θα κληρονομήσει μετά τον θάνατό του. Έτσι, μειώνονται οι μεταθανάτιες συγκρούσεις, οι πλαστές διαθήκες, οι δικαστικές διαμάχες, και η κατανομή της περιουσίας γίνεται δικαιότερη, σύμφωνη με την ελεύθερη βούληση του διαθέτη και πιο προβλέψιμη για τους κληρονόμους.
2.Προσαρμογή στη σύγχρονη οικογένεια
Οι ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο λαμβάνουν υπόψη τις νέες μορφές οικογένειας και σχέσεων. Έτσι, για πρώτη φορά εισέρχεται στην κληρονομική διαδοχή, εκτός από τον σύζυγο με γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό, εκτός από τον σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης, και ο σύντροφος σε ελεύθερη ένωση, αρκεί να έχουν συμπληρωθεί τρία χρόνια κοινής ζωής με τον κληρονομούμενο. Η διάταξη αυτή ξεκαθαρίζει το τοπίο για το τι ακριβώς μπορεί και υπό ποιες προϋποθέσεις ο σύντροφος σε ελεύθερη συμβίωση, με αποτέλεσμα να μη χρειάζεται να ξεκινούν πολυετείς δικαστικοί αγώνες κυρίως όταν υπάρχουν παιδιά από προηγούμενο γάμο.
3.Εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας
Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της νόμιμης μοίρας, που συχνά προκαλεί διαμάχες. Στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του κληρονομικού δικαίου, αλλάζει ριζικά η έννοια και το περιεχόμενό της, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι δικαστικές διαφορές και να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τα δικαιώματα των κληρονόμων.
4.Διαχωρισμός κληρονομικής από την ατομική περιουσία
Προβλέπεται σαφής διαχωρισμός της κληρονομικής περιουσίας από την ατομική περιουσία του κληρονόμου, προκειμένου να αποφεύγονται συγκρούσεις και διεκδικήσεις μεταξύ συγγενών. Με τον τρόπο αυτό, αποτρέπονται οι οικονομικές συγκρούσεις που συχνά οδηγούν σε πολυετείς δικαστικές διαμάχες.
5.Ψηφιακή πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών.
Η πλατφόρμα με την ονομασία diathikes.gr είναι το ψηφιακό εργαλείο που λειτουργεί από την 1η Νοεμβρίου 2025 και παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να αναζητήσουν με ασφάλεια την ύπαρξη διαθηκών, να αιτηθούν τη λήψη πιστοποιητικού περί δημοσίευσης ή μη δημοσίευσης διαθήκης, τη λήψη πρακτικού δημοσίευσης διαθήκης και να ζητήσουν την κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κύριας.
Όλες αυτές οι διαδικασίες μέχρι πριν από λίγο καιρό γίνονταν μέσω των δικαστηρίων και απαιτούσαν ακόμη και ενάμιση χρόνο, ενώ τώρα πια έχουν περάσει υπό την ομπρέλα του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου και ο πολίτης – κληρονόμος δεν χρειάζεται να προσφεύγει στα δικαστήρια αλλά μπορεί σε διάστημα από 3 έως 7 ημέρες να έχει στα χέρια του όλα τα αναγκαία έγγραφα.
Επιπλέον, με τη θεσμοθέτηση και τη λειτουργία του Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών επιχειρείται να μπει φραγμός στις πλαστές διαθήκες, η ύπαρξη των οποίων οδηγεί σε πολυετείς δικαστικές διενέξεις ολόκληρες οικογένειες.
Πηγή: topontiki.gr
