Ομιλία στο σχέδιο νόμου “ Εκσυγχρονισμός της μουσειακής πολιτικής και ζητημάτων διαχείρισης της πολιτιστικής κληρονομιάς: ίδρυση μουσείων-ν.π.δ.δ., κρατική ασφάλιση της κινητικότητας των πολιτιστικών αγαθών, δράσεις του Ο.Δ.Α.Π. και του Μουσείου Ακρόπολης, ρυθμίσεις ποινικής προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, Συμβούλια του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, Μητρώο Προσωπικού Αρχαιολογικών Εργασιών και λοιπές διατάξεις σχετικά με το προσωπικό του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας στον πολιτισμό”. Ολομέλεια Βουλής. 13.2.2023
Κυρίες και κύριοι βουλευτές, τον Νεκτάριου Σαντορινιός θα τον θυμόμαστε πάντα για την πολιτική το υ προσφορά, για το χαμόγελο του, για την συντροφικότητα του, για την ανθρωπιά του. Η απώλεια του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του και στους οικείους του.
Κι ας περάσουμε τώρα στο νομοσχέδιο. Το νομοσχέδιο που συζητάμε σήμερα είναι από εκείνα που στιγματίζουν αρνητικά μια κυβέρνηση για πάντα. Είναι από αυτά που επισφραγίζουν την κοινωνική και ηθική απονομιμοποίηση μιας κυβερνητικής πλειοψηφίας που λίγο πριν καταρρεύσει προσπαθεί να περάσει ότι πιο αντικοινωνικό της έχει απομείνει στο συρτάρι της.
Ξεριζώνοντας τα πέντε πιο εμβληματικά μουσεία της χώρας από τον στενό πυρήνα του κράτους, η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού κάνει το πρώτο βήμα για να παραχωρήσει ότι πιο πολύτιμο έχει η Ελλάδα, την αρχαία πολιτιστική της κληρονομιά. Να την παραδώσει στα νύχια των νεοφιλελεύθερων κορακιών που καραδοκούν για να αρπάξουν αυτά που θα έπρεπε να είναι αμετακίνητα.
Ήδη η κυβέρνηση, αυτά τα σχεδόν τέσσερα χρόνια κατέστρεψε ότι μπόρεσε από την μνημειακή μας κληρονομιά. Τι να πρωτοθυμηθεί κανείς; Το τσιμέντωμα του ιερού βράχου της Ακρόπολης; Το καψάλισμα των Μυκηνών; Το ξερίζωμα των αρχαιοτήτων από τον σταθμό Βενιζέλου; Την αναγνώριση της αρχαιοκαπηλίας των κυκλαδίτικων αρχαιοτήτων της λεγόμενης συλλογής Στέρν;
Τώρα, λοιπόν, το αρρωστημένο νεοφιλελεύθερο σχέδιο τους μπαίνει στην τελική του φάση. Φτιάχνουν ένα σχήμα, το οποίο αν εφαρμοστεί θα μπορεί ένας διορισμένος διευθυντής κι ένα διοικητικό συμβούλιο, φιλικά προσκείμενο στην Υπουργό να δανείσει για πενήντα χρόνια τον Δίσκο της Φαιστού. Με μία απλή απόφαση.
Με τον ίδιο τρόπο μπορεί να αποφασίζει, με πρόφαση την εξωστρέφεια του Μουσείου την διοργάνωση ενός γκαλά για επιφανείς καλεσμένους, με φόντο τις αρχαιότητες ανάμεσα στον μπουφέ. Αν αυτό δεν είναι κανιβαλισμός της αρχαίας πολιτιστικής μας κληρονομιάς τότε τι είναι;
Λέτε ότι τα μουσεία μας έχουν μείνει πίσω. Γιατί; Τι συνέβη αυτά τα χρόνια και η εξωστρέφεια τους οπισθοχώρησε; Καταργήσατε το ταμείο αρχαιολογικών πόρων και σταματήσατε την παραγωγή εκμαγείων. Με πρόσχημα τότε την δήθεν παρωχημένη λειτουργία του. Τι έχουμε σήμερα; Ένα νέο νομικό πρόσωπο που δεν μπορεί να λειτουργήσει και που έχει αφήσει να καταρρεύσει όλο το υλικό εξωστρέφειας που θα μπορούσε να έχει ένα μουσείο.
Καταργήσατε τα εκμαγεία, τα γνήσια αντίγραφα και πλημμύρισε η αγορά με κακοφτιαγμένα αγαλματάκια που δυσφημίζουν τη χώρα στο εξωτερικό. Όχι μόνο είστε νεοφιλελεύθεροι, αλλά είστε και διαχειριστικά ανεπαρκέστατοι. Εμείς, οι πολίτες κι όλοι εκείνοι που ευαισθητοποιούνται διεθνώς για τον αρχαίο και τον βυζαντινό πολιτισμό σας λέμε με μια φωνή να σταματήσετε τώρα αυτό τον κατήφορο. Πιστώνεστε με την πιο αποτυχημένη διαχείριση όλων των εποχών στον πολιτισμό. Τώρα που πέφτετε όμως μην παίρνετε μαζί σας κι ότι έχει απομείνει όρθιο.
Πρέπει όμως να ειπωθεί και κάτι άλλο. Με συνδυασμό διατάξεων του απαράδεκτου κειμένου που έχουμε μπροστά μας, είναι πιθανό να επιχειρήσετε να ανταλλάξετε, μέσω δανεισμού, τα γλυπτά της Ακρόπολης, με λύτρα άλλες αμετακίνητες αρχαιότητες. Η κυρία Υπουργός εμφανίστηκε εκνευρισμένη όταν στην Επιτροπή της επισημάνθηκε αυτό το σενάριο και το διέψευσε. Όμως, πριν από μερικές ημέρες, άρθρο των New York Times αποκάλυψε πτυχές αυτού του σεναρίου.
Όπως επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα, το σενάριο της ανταλλαγής, μέσω δανεισμού των γλυπτών του Παρθενώνα, συζητείται εδώ και δύο χρόνια. Και για να δούμε τι λέει το νομοσχέδιο επί του θέματος.
Άρθρο 4. Τα νέα νομικά πρόσωπα που θα διαχειρίζονται τα μουσεία θα μπορούν να ιδρύουν παραρτήματα στο εξωτερικό και να συνάπτουν μνημόνια διεθνών συνεργασιών. Άρθρο 13. Αρμοδιότητες Διοικητικού Συμβουλίου. Παράγραφος ζ. Ο δανεισμός, η παρακαταθήκη, η ανταλλαγή και η εξαγωγή αντικειμένων των συλλογών του Μουσείου.
Αξίζει να προσέξουμε κι ακόμα μία λεπτομέρεια. Όλο το μέρος Β του νομοσχεδίου αφορά διατάξεις πού σχετίζονται με την ανάληψης εγγυητικής υποχρέωσης εκ μέρους του κράτους, για κινητά μνημεία, τα οποία κατά την νομοθεσία του δανείζοντος κράτους έχουν πολιτιστική, ιστορική ή καλλιτεχνική αξία και ανήκουν κατά κυριότητα στα κράτη ή στα μουσεία που δανείζουν.
Ξέρετε με άλλα λόγια πως λέγεται αυτό; Λύτρα. Σας προειδοποιούμε να μην τολμήσετε να χρησιμοποιήσετε αυτές τις διατάξεις για να ικανοποιήσετε το Βρετανικό Μουσείο και μην διανοηθείτε να αποκλίνετε ούτε χιλιοστό από την εθνική γραμμή, με τα σχέδια για δανεισμό που θα νομιμοποιήσουν την κλοπή και τον κανιβαλισμό του Έλγιν στα γλυπτά της Ακρόπολης. Μην διανοηθείτε να κάνετε αυτή την τεράστια ζημιά στην Ελλάδα στις λίγες μέρες που σας απομένουν στην εξουσία.
Εμείς, σας επαναλαμβάνουμε, σας το τόνισε κι η εισηγήτρια μας ότι αυτό το νομοσχέδιο θα καταργηθεί αμέσως μετά τις εκλογές, εφόσον ο ελληνικός λαός μας δώσει την εντολή διακυβέρνησης. Η αρχαία πολιτιστική μας κληρονομιά κινδυνεύει με αυτό το νομοσχέδιο κι αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που δεν πρόκειται να νομιμοποιήσουμε αυτή τη διαδικασία.
