Η Άνω Πόλη με τα στενά της, οι όγκοι των σπιτιών, οι κλίσεις του εδάφους, το φως που πέφτει πάνω σε αυλές και τοίχους, αλλά και τα Λαδάδικα, το Λιμάνι, η Ευαγγελίστρια και άλλες πλευρές της Θεσσαλονίκης. Παρακάτω, τοπία της Χαλκιδικής, λόφοι, ελαιώνες, θάλασσα και ορίζοντας. Εικόνες οικείες, που στη ζωγραφική του Βασίλη Ιωαννίδη μοιάζουν να απομακρύνονται από την απλή αναπαράσταση και να μετατρέπονται σε προσωπική εμπειρία. Τη διαδρομή αυτού του ιδιαίτερου δημιουργού επιχειρεί να ανασυνθέσει το λεύκωμα «Βασίλης Ιωαννίδης.
Ζωγραφική», που κυκλοφόρησε πριν από τρεις μήνες και συγκεντρώνει το εικαστικό έργο του Θεσσαλονικιού ζωγράφου και ποιητή (1948-2022). Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική έκδοση αφιερωμένη στο έργο του, η οποία προέκυψε μέσα από τη συγκέντρωση, αρχειοθέτηση και μελέτη του υλικού που άφησε πίσω του και φιλοδοξεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως καταγραφή αλλά και ως αφετηρία νέας έρευνας γύρω από την παρουσία και τη συμβολή του. «Υπήρχε ένα κενό όσον αφορά μια ολοκληρωμένη αναδρομική έκδοση για το εικαστικό έργο του Βασίλη Ιωαννίδη», λέει η ιστορικός τέχνης και ανεξάρτητη επιμελήτρια Μαρία-Βασιλική Κενανίδου, η οποία υπογράφει την καλλιτεχνική επιμέλεια του λευκώματος. «Ξεκίνησε μια προσπάθεια αρχειοθέτησης και αξιολόγησης του υλικού αλλά και ουσιαστικής μελέτης του έργου του, ώστε -σύμφωνα και με τις δικές του σημειώσεις- να προκύψει ένα συγκροτημένο αφήγημα για το σύνολο της εικαστικής του διαδρομής», δηλώνει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η έκδοση καλύπτει περισσότερες από τρεις δεκαετίες δημιουργίας -από το 1987 έως το 2020- και οργανώνεται σε επτά μεγάλες ενότητες που ακολουθούν χρονολογικά την πορεία του καλλιτέχνη: από τα πρώτα έργα και τις «Καμένες Μνήμες», μέχρι τις «Μεταπλάσεις», τα ώριμα τοπία της Χαλκιδικής και τις τελευταίες δημιουργίες του. Μέσα από εκατοντάδες έργα, ο αναγνώστης παρακολουθεί τη διαμόρφωση μιας προσωπικής εικαστικής γλώσσας, όπου η ζωγραφική συνομιλεί διαρκώς με την ποίηση, τη μνήμη, τη σιωπή και την ανθρώπινη εμπειρία. «Ο Βασίλης Ιωαννίδης είναι από εκείνες τις περιπτώσεις δημιουργών που σου θυμίζουν τη φράση “ποιητικά κατοικούμε τον κόσμο”», σημειώνει η κ. Κενανίδου, η οποία γνώριζε προσωπικά τον καλλιτέχνη και είδε στην έκδοση μια ευκαιρία να φωτιστεί συστηματικά ένα έργο που, όπως εκτιμά, δεν έχει ακόμη μελετηθεί όσο θα έπρεπε. «Αυτή η ποιητική κατοίκηση διαπερνά όλο το έργο του: από τον τρόπο που εμφανίζει τις φόρμες και μορφοποιεί τις εικόνες μέχρι τον τρόπο που χρησιμοποιεί το μολύβι και το πινέλο», προσθέτει.
Ο Βασίλης Ιωαννίδης υπήρξε μια ξεχωριστή περίπτωση δημιουργού. Εγκατέλειψε την επιτυχημένη επαγγελματική του πορεία ως ιατρός ακτινολόγος για να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη ζωγραφική και την ποίηση, αναπτύσσοντας μια εικαστική γλώσσα που κινήθηκε ανάμεσα στην παραστατικότητα και την αφαίρεση, με επιρροές από τον εξπρεσιονισμό και τον φωβισμό. «Ακόμη και το θεωρητικό του ιδίωμα έχει χαρακτηριστικά ποιητικά. Έχει αποσιωπήσεις, σιωπές, ποιητικές μετατοπίσεις. Και παρότι περνά από διαφορετικές φάσεις στην εικαστική του γλώσσα, υπάρχει κάτι που τον διαπερνά οριζόντια: αυτή η ποιητική στόφα», αναφέρει η κ. Κενανίδου.
Κατά την ίδια, η συνάντηση ζωγραφικής και ποίησης αποτελεί το βασικό νήμα που διατρέχει όλη τη δημιουργική του πορεία. Η Θεσσαλονίκη κατέχει κεντρική θέση σε αυτή τη διαδρομή. Η Άνω Πόλη, οι συνοικίες, το λιμάνι και η καθημερινή εμπειρία της πόλης επιστρέφουν διαρκώς, όπως και τα τοπία της Χαλκιδικής, όχι ως γεωγραφικές καταγραφές αλλά ως ψυχικά τοπία. «Δεν τον ενδιαφέρει η ρεαλιστική απεικόνιση. Είναι το αποτύπωμα της εμπειρίας του. Αυτό που καταφέρνει μέσα από την ποίηση και τη ζωγραφική του είναι να μας προσκαλεί σε έναν κοινό τόπο κατοίκησης των πραγμάτων και της μνήμης», παρατηρεί η ιστορικός τέχνης.
Περισσότερο από ένα λεύκωμα ζωγραφικής, η έκδοση επιχειρεί να λειτουργήσει ως τεκμήριο για μια δημιουργική πορεία που αναπτύχθηκε αθόρυβα αλλά με συνέπεια και ως αφετηρία για μια πιο συστηματική επανατοποθέτηση του Βασίλη Ιωαννίδη στον χάρτη της σύγχρονης ελληνικής τέχνης. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Αθανασίου Αλτιντζή.
Πηγή: ΑΠΕ–ΜΠΕ, parallaximag.gr
