Το τραγικό τροχαίο δυστύχημα του περασμένου Σαββάτου, με τρεις νεκρούς (15, 18 και 20 ετών) και μία 22χρονη γυναίκα να δίνει μάχη για να κρατηθεί στη ζωή, συγκλόνισε -γεγονός απολύτως λογικό- ένα σημαντικό τμήμα της τοπικής κοινωνίας των Χανίων. Όχι το όλον, όπως αποδείχθηκε στην πράξη, αλλά αυτό είναι ένα άλλο δυσάρεστο θέμα συζήτησης.
Το νεαρό της ηλικίας των θυμάτων, οι συνθήκες του δυστυχήματος, ο τόπος (ΒΟΑΚ) όπου συνέβη, ακόμη και το γεγονός ότι επέστρεφαν από την εργασία τους, όπως μάθαμε εκ των υστέρων, είναι παράγοντες που αντικειμενικά δραματοποιούν ακόμη περισσότερο ένα ιδιαίτερα τραγικό γεγονός και δίνουν ακόμα μεγαλύτερη διάσταση και βαρύτητα σε αυτό.
Άφησα εσκεμμένα να περάσουν περισσότερες από εξήντα ώρες από το τροχαίο δυστύχημα, προκειμένου, με αφορμή το συγκεκριμένο τροχαίο δυστύχημα, να βάλω τις σκέψεις μου σε μία σειρά, έχοντας διαβάσει, για άλλη μία φορά, πάρα πολλές αναρτήσεις στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, καθώς και λογής – λογής σχόλια.
Καταρχάς, η μεγάλη εικόνα, μέχρι στιγμής, στην Κρήτη έχει ως εξής: 39 νεκροί στο νησί φέτος (2024) σε τροχαία δυστυχήματα: 16 νεκροί στα Χανιά, 17 Ηράκλειο, 3 Ρέθυμνο, 3 Λασίθι. Από τους 39, οι 14 στον ΒΟΑΚ.
Δεν θέλω, σήμερα, να σταθώ σε επιμέρους κρίσιμα -κατά την προσωπική μου άποψη- ζητήματα, που αφορούν συνολικά το μείζον ζήτημα των τροχαίων ατυχημάτων – δυστυχημάτων στη χώρα μας, όπως:
– ο απολύτως ανεπαρκής τρόπος που εξεταζόμαστε εδώ και δεκαετίες, με αποκλειστική ευθύνη της Ελληνικής Πολιτείας, και παίρνουμε δίπλωμα (επί της ουσίας χωρίς να γνωρίζουμε πραγματικά να οδηγάμε),
– η αδυναμία μας να προσαρμόσουμε την οδήγησή μας στα δεδομένα και στις ιδιαιτερότητες κάθε οδικού δικτύου (καθώς δεν είναι το ίδιο να οδηγάμε, για παράδειγμα, στην Αττική Οδό και το ίδιο στον ΒΟΑΚ),
– η αυτοκαταστροφική και εγκληματική, ταυτόχρονα, επιμονή μας να οδηγούμε υπό την επήρεια αλκοόλ, συχνά χωρίς να φοράμε ζώνη ασφαλείας ή σύγχρονο κράνος,
– η κατάσταση των οχημάτων (συντήρηση, ελαστικά, απουσία ενεργητικής και παθητικής ασφάλειας κ.λπ.).
Σήμερα θέλω να σταθώ στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), για τον οποίο ό,τι και να (ξανα)πούμε περιττεύει. Ειδικά το τμήμα Ρέθυμνο – Κίσαμος είναι με διαφορά το χειρότερο εθνικό οδικό δίκτυο της χώρας. Δεν είναι μόνο η απουσία διαχωριστικού στηθαίου – που αποτελεί τη μεγαλύτερη έλλειψη σε έναν τραγικό δρόμο, όλο ελλείψεις και κραυγαλέες παραφωνίες. Είναι η απουσία, επί της ουσίας, Λωρίδας Έκτακτης Ανάγκης, η απουσία φωτισμού και (ικανοποιητικών) διαγραμμίσεων, αλλά και το γεγονός ότι σε πλείστα σημεία υπάρχει, παρανόμως, η δυνατότητα εισόδου (και εξόδου) στον ΒΟΑΚ, με αποτέλεσμα να μην ξέρεις πότε και υπό ποιες συνθήκες θα πεταχθεί μπροστά σου ή στο πλάι σου ένα αυτοκίνητο, ένα μηχανάκι, ένα κοπάδι αιγοπροβάτων ή δεν ξέρω τι άλλο…
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Πρόληψης Τροχαίων Ατυχημάτων Κρήτης Γιάννης Λιονάκης έχει κατ’ επανάληψη επισημαίνει τη σπουδαιότητα της ύπαρξης διαχωριστικού στηθαίου, αναφέροντας το ακόλουθο χαρακτηριστικό παράδειγμα: Στο τμήμα Κόρινθος – Πάτρα της Ολυμπίας Οδού, συνολικού μήκους 147 χιλιομέτρων, καταγράφονταν κάθε χρόνο, κατά μέσο όρο, 28 νεκροί από τροχαία δυστυχήματα. Από τη στιγμή που ο νέος σύγχρονος αυτοκινητόδρομος Κόρινθος – Πάτρα κατασκευάστηκε και δόθηκε στην κυκλοφορία, πριν από επτά χρόνια περίπου, έχουν χάσει τη ζωή τους σε αυτόν έξι άνθρωποι.
Τα τελευταία δύο εικοσιτετράωρα ακούω και διαβάζω πολλά και διάφορα για όσα πρέπει να γίνουν άμεσα έως ότου ολοκληρωθεί (δηλαδή μετά από δέκα και πλέον χρόνια, ίσως και περισσότερο) ο νέος ΒΟΑΚ, η κατασκευή του οποίου έχει ξεκινήσει, με καθυστέρηση, στην ανατολική πλευρά του νησιού.
Ανοίγω παρένθεση: Είχαν προηγηθεί δεκαετίες αδικαιολόγητων καθυστερήσεων και θλιβερού λαϊκισμού, τον οποίο εξέπεμπαν με περισσή ευκολία, επί σειρά ετών, οι τοπικοί εξουσιούχοι (υπουργοί, βουλευτές, αυτοδιοικητικοί, κομματικά στελέχη), που υποστήριζαν ότι ο νέος αυτοκινητόδρομος μπορεί να κατασκευαστεί χωρίς διόδια, αν και ανάλογο παράδειγμα στην Ελλάδα δεν είχαν να επιδείξουν. Κάποιοι, δε, μας είχαν πει -και μάλιστα με περισπούδαστο ύφος- ότι στο νέο ΒΟΑΚ δεν θα πληρώνουν διόδια οι Κρητικοί, παρά μόνο οι ξένοι, οι επισκέπτες. Για τέτοια γελοιότητα μιλάμε. Λαϊκισμός και γελοιότητα που επιβραβευόταν σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Κλείνει η παρένθεση.
Δεν ξέρω αν μπορούν να υλοποιηθούν κάποιες από τις τεχνικές προτάσεις που διαβάζω μετά το τραγικό τροχαίο δυστύχημα. Δεν είμαι ειδικός. Ξέρω, όμως, τι θα μπορούσε να γίνει άμεσα, αν υπήρχε πραγματική βούληση αντιμετώπισης συνολικά του ζητήματος, που αποτελεί μία θλιβερή μάστιγα, ειδικά στην Κρήτη:
1. Πολλαπλασιασμός των καμερών στον ΒΟΑΚ, αλλά και σε άλλα (επικίνδυνα) σημεία του επαρχιακού οδικού δικτύου. Όλες σε λειτουργία. Καθημερινά, 24 ώρες το 24ωρο. Οι παραβάσεις να στέλνονται απευθείας στην ΑΑΔΕ (Εφορία), όσον αφορά στο οικονομικό σκέλος, χωρίς καμία δυνατότητα παρέμβασης από κανένα πολιτικό γραφείο. Και φυσικά να υλοποιούνται και τα ανάλογα διοικητικά μέτρα που προβλέπει ο νόμος (αφαίρεση διπλώματος, αφαίρεση πινακίδων κ.λπ.), χωρίς, επίσης, καμία δυνατότητα παρέμβασης από κανένα πολιτικό γραφείο ή από κανένα άλλο πρόσωπο που μπορεί, για διάφορους λόγους, να έχει τη συγκεκριμένη δυνατότητα.
2. Διενέργεια εκατοντάδων αλκοτέστ κάθε βράδυ, ειδικά όλο το καλοκαίρι, αλλά όχι μόνο, από συνεργεία της Τροχαίας σε απόσταση λίγων δεκάδων μέτρων τόσο από κάθε κοσμικό κέντρο όπου πραγματοποιείται γλέντι (γάμος, βάφτιση), όσο και από κάθε χωριό όπου γίνεται πανηγύρι. Και φυσικά να ισχύει ακριβώς ό,τι και για τις παραβάσεις που καταγράφουν οι κάμερες. Καμία δυνατότητα παρέμβασης από κανένα πολιτικό γραφείο ή από κανένα άλλο πρόσωπο που μπορεί, για διάφορους λόγους, να έχει τη συγκεκριμένη δυνατότητα.
Έως ότου κατασκευαστεί ο ΒΟΑΚ και δοθεί στην κυκλοφορία.
Ακόμα και τότε, όμως, το πρόβλημα θα παραμένει σε σημαντικό βαθμό, καθώς ένα μεγάλο μέρος των τροχαίων ατυχημάτων και δυστυχημάτων συμβαίνει, στατιστικά, στο επαρχιακό οδικό δίκτυο, αλλά και εντός πόλης. Και θα παραμένει όσο η Ελληνική Πολιτεία επιμένει να σου δίνει δίπλωμα μετά από μία εξέταση… παρκαρίσματος και οπισθογωνίας, όσο τα πολιτικά πρόσωπα συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις παραβάσεις μας και τις κλήσεις της Τροχαίας ως πελατειακό μέσο και όσο εμείς συνεχίζουμε να λειτουργούμε ως… πελάτες, χωρίς κανένα σεβασμό, ως πολίτες και οδηγοί, για τον ίδιο μας τον εαυτό, αλλά και για τους συνανθρώπους μας.
*Γράφει ο Γιώργος Γεωργακάκης στο hania.news
