Σε τρεις άξονες βασίστηκε η παρέμβαση του Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας και Προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, Απόστολου Τζιτζικώστα, στο ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, στον Βόλο.
Ο πρώτος άξονας αφορά στον σύγχρονο ρόλο της Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση των αλλεπάλληλων κρίσεων και προκλήσεων, ο δεύτερος στα χρηματοδοτικά εργαλεία για τα επόμενα χρόνια και ο τρίτος στην ανάγκη για το επόμενο βήμα στην εξέλιξη της Αυτοδιοίκησης.
“Οι Περιφέρειες, όπως και οι Δήμοι, είναι οι θεσμοί που βρίσκονται πιο κοντά στον πολίτη και μπορούν να παρέμβουν άμεσα και αποτελεσματικά, εκεί που η κεντρική Πολιτεία, πολλές φορές από την φύση της και την δομή της, δεν μπορεί να φτάσει. Κι αυτό είναι κάτι που το αποδείξαμε σε διαδοχικές κρίσεις τα τελευταία δέκα χρόνια. Και στην οικονομική κρίση, που κρατήσαμε όρθια την κοινωνία. Και στην υγειονομική κρίση, που στηρίξαμε τα νοσοκομεία, τις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους. Αλλά και τώρα, στην ενεργειακή κρίση, έχοντας ήδη αναπτύξει ένα πλέγμα δράσεων ενεργειακής διαφοροποίησης, αυτονομίας και μείωσης του κόστους. Ταυτόχρονα ο κομβικός ρόλος των Περιφερειών και των Δήμων στις υποδομές, την ανάπτυξη, το περιβάλλον, τις ψηφιακές υπηρεσίες, την κλιματική αλλαγή, αποτυπώνεται και αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο, από το γεγονός ότι: το 50% των δημοσίων επενδύσεων, το 30% των δημοσίων δαπανών, το 90% των δράσεων για το περιβάλλον και συνολικά το 70% όλων των δράσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πραγματοποιούνται από τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Ο αντίκτυπος των έργων και των δράσεων των Περιφερειών και των Δήμων αγγίζει απευθείας τους πολίτες”, επισήμανε ο κ. Τζιτζικώστας.
Αναφερόμενος στα χρηματοδοτικά εργαλεία, που έχει στη διάθεσή της η Αυτοδιοίκηση για το επόμενο διάστημα, ο κ. Τζιτζικώστας τόνισε ότι “η περίοδος που διανύουμε είναι πράγματι πολύ δύσκολη, ταυτόχρονα όμως οι πόροι και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα έχει χώρα μας στις διάθεσή της τα επόμενα χρόνια, είναι περισσότερα από ποτέ. Το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027, το οποίο ήδη ξεκινάει μαζί με τους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, το Αντώνης Τρίτσης, και τους πόρους από την ιδιωτική οικονομία, αποτελεί μία κομβική ευκαιρία, για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες προκλήσεις, αλλά και για να μετασχηματίσουμε την οικονομία της χώρας σε όλα τα επίπεδα. Και το μεγάλο στοίχημα για όλους μας είναι να αξιοποιήσουμε γρήγορα και αποτελεσματικά αυτούς τους πόρους, ώστε τα χρήματα αυτά να μπορέσουν να φτάσουν παντού, να ενισχύσουν τους μικρούς και τους μεσαίους, να δουν οι πολίτες καθαρά και άμεσα αποτελέσματα, να διαμορφώσουμε ένα το πλαίσιο για Ελλάδα της επόμενης ημέρας. Και αυτό το πλαίσιο περνάει μέσα από τις Περιφέρειες και τους Δήμους”.
Επίσης ο Περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας και Πρόεδρος της ΕΝΠΕ εστίασε στο νέο ΕΣΠΑ 2021 – 2027, όπου τα Περιφερειακά Προγράμματα έχουν δυο πολύ σημαντικές παραμέτρους: “Πρώτον, είναι τα μεγαλύτερα Περιφερειακά Προγράμματα που έγιναν ποτέ. Και δεύτερον, με τη μακρά διαβούλευση που προηγήθηκε της έγκρισης των Περιφερειακών Προγραμμάτων καταφέραμε να έχουμε πλέον μία σαφή περιγραφή του ‘ποιος κάνει τι’ σε σχέση και με τα Τομεακά Προγράμματα. Το κλειδί όμως και στο νέο ΕΣΠΑ ή αλλιώς ο βασικός καταλύτης για την πρόοδο και την ταχύτατη και αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων, είναι η συνεργασία των Περιφερειών με τους Δήμους. Γιατί με αυτή τη στενή συνεργασία καταφέραμε να εκτοξεύσουμε τους ρυθμούς απορρόφησης στο ολοκληρωμένο ΕΣΠΑ, να υλοποιήσουμε χιλιάδες μικρά και μεγάλα έργα σε κάθε γωνιά της πατρίδας, να κατασκευάσουμε νέα σχολεία, να εκσυγχρονίσουμε τα νοσοκομεία, να αλλάξουμε τις γειτονιές μας με νέους χώρους πρασίνου, να στηρίξουμε τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας, να παρέχουμε νέες ψηφιακές υπηρεσίες, να βελτιώσουμε και να επεκτείνουμε τις υποδομές μας. Αυτή η συνεργασία Περιφερειών και Δήμων αλλάζει τις τοπικές κοινωνίες από κάτω προς τα πάνω και με αυτό τον τρόπο αλλάζει συνολικά τη χώρα. Γι’ αυτό πρέπει να αποτελεί πρότυπο συνεργασίας και μεταξύ της Πολιτείας με τις Περιφέρειες και τους Δήμους, με σημαντικό πεδίο εφαρμογής το Ταμείο Ανάκαμψης. Στο οποίο όμως, ο μέχρι τώρα επιβεβλημένος ρόλος των Περιφερειών και των Δήμων, δεν είναι στο επιθυμητό επίπεδο. Και λέω επιβεβλημένος γιατί το 40% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης θα κατευθυνθεί σε δράσεις για το περιβάλλον και το 20% στην ψηφιακή μετάβαση. Είναι πόροι που πρέπει να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία ψηφιακών και πράσινων Περιφερειών και Δήμων ως βασικά κύτταρα της Ελλάδας του 2030. Και ταυτόχρονα, η πιο ενεργή συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στο Ταμείο Ανάκαμψης και ο συνδυασμός με το νέο ΕΣΠΑ θα εξασφαλίσει ότι τα χρηματοδοτικά εργαλεία θα λειτουργήσουν συνδυαστικά και συμπληρωματικά, ότι τα έργα που έχουν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες θα ενταχθούν στο σύνολό τους στα κατάλληλα χρηματοδοτικά μέσα και ότι θα απορροφηθούν όλοι οι πόροι, από το πρώτο μέχρι το τελευταίο ευρώ”.
Αναφερόμενος στη συνεργασία Περιφερειών – Δήμων – Κεντρικής Διοίκησης, ο κ. Τζιτζικώστας έθεσε αφενός το ζήτημα της υποστελέχωσης των αυτοδιοικητικών υπηρεσιών, αφετέρου την ανάγκη για μετεξέλιξη της Περιφερειακής και Τοπικής Αυτοδιοίκησης σε Περιφερειακή και Τοπική Διακυβέρνηση.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Τζιτζικώστας: “Η συνεργασία των Περιφερειών και των Δήμων είναι εξαιρετική και μαζί κάνουμε πολλά και σημαντικά βήματα μπροστά. Υπάρχουν όμως, πολλά ακόμα ανοιχτά ζητήματα στην Αυτοδιοίκηση, με κορυφαίο το ζήτημα της υποστελέχωσης των Περιφερειών και των Δήμων, που πρέπει επιτέλους να λυθεί και να λυθεί άμεσα από την Κυβέρνηση, γιατί είναι μία βόμβα στα θεμέλια της λειτουργίας της αυτοδιοίκησης. Επίσης έχουν ωριμάσει πλέον οι συνθήκες, για να κάνουμε στην πατρίδα μας, το επόμενο μεγάλο βήμα, τη μετάβαση από την Περιφερειακή και Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Περιφερειακή και Τοπική Διακυβέρνηση, με πλήρη θεσμική θωράκιση και οικονομική ανεξαρτησία, με ξεκάθαρες αρμοδιότητες και πόρους. Με αυτό τον τρόπο οι Περιφέρειες και οι Δήμοι, οι θεσμοί που βρίσκονται πιο κοντά στους πολίτες, θα γίνουν ακόμα πιο ισχυροί και αποτελεσματικοί, συμβάλλοντας τόσο στην βελτίωση της καθημερινότητας και της ποιότητας ζωής όλων των πολιτών, όσο και στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας, στην προσπάθεια να χτίσουμε την Ελλάδα της επόμενης ημέρας”.
Τέλος ο κ. Τζιτζικώστας πρότεινε από το βήμα του Συνεδρίου της ΚΕΔΕ τη διοργάνωση κοινού συνεδρίου των Περιφερειών και Δήμων της χώρας (ΕΝΠΕ και ΚΕΔΕ) στο πρώτο τρίμηνο του 2023, ώστε η Αυτοδιοίκηση να βηματίσει με ενιαίο τρόπο και να διεκδικήσει από κοινού άμεσες λύσεις στα ζητήματά της.