Άθυτος – Λαογραφία – Παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία.
Η παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία της Αθύτου αποτελείτε απο:
α. “Του φ’στάν(ι)” (το φουστάνι). Το φουστάνι αποτελείτε απο το “κορμί” με τα μανίκια του και απο τα “φύλλα”. Το “κορμί” καλύπτει το πάνω μέρος του σώματος με άνοιγμα απο το λαιμό εως κάτω απο το στήθος, το οποίο κουμπωνει με κουμπιά και θηλιές ή με τοκάδες. Τα μανίκια ούτε πολυ στενά ούτε πολυ ευρύχωρα, φτάνουν ως τους καρπούς των χεριών. Το “κορμί” με αραιές σούρες, εφαρμόζει στην μέση του σώματος. Τα “φύλλα” κομμάτια απο ύφασμα ορθογώνια, ραμμένα μεταξύ τους, με πολλές και πυκνές σούρες, ενωμένα με το “κορμί”,φτάνουν μέχρι τους αστραγάλους σχηματίζοντας πυκνές δίπλες. Χαμηλά, τα “φύλλα” ή έχουν πιέτες (στενά διπλώματα) ή είναι διακοσμημένα με σειρίτια απο βελούδο. Κατα τον ίδιο τρόπο είναι διακοσμημένες και οι άκρες των μανικιων. Το ύφασμα του φουστανιού είναι μάλλινο (σελένιο), ατλαζένιο ή μεταξωτό. Εκτός απο μονόχρωμο ( ασπρο, μαυρο, μπλε, πράσινο, λαδί), μπορεί να έχει και σχέδια φύλλων και κλαδιών τα λεγόμενα “κλαδουτά υφάσματα”.
β. “Η πουδγιά” (ποδιά). Συνήθως κατασκευάζεται απο το ίδιο με το φουστάνι ύφασμα, σε διαφορετικό χρωματισμό, για να κάνει αντίθεση. Είναι ορθογώνιο κομμάτι υφάσματος το οποίο, το επάνω μέρος, είναι λιγο σουρωτό και έχει ραμμένο την ζώνη, απο το ίδιο ύφασμα. Στο κάτω μέρος και στις άκρες των πλευρών είναι διακοσμημένη με λεπτή δαντέλα ή με σειρίτια βελούδινα. Η ποδιά δένεται στο σημείο του φουστανιού που είναι ενωμένο το “κορμί” με τα “φύλλα”, καλύπτοντας το μπροστά μέρος του.
γ. “Του γ’νάκ(ι)” (το γουνάκι). Το γουνάκι κατασκευάζεται απο καλο ύφασμα, συνήθως βελούδινο, καλύπτει το κορμί έως λιγο πιο πάνω απο την μέση, τα μανίκια φτάνουν μέχρι τους καρπούς , στους οποίους στενεύουν. Είναι διακοσμημένο με σειρίτια και κεντημένο με χρυσές κλωστές.
δ. “Η μαντήλα”. Άσπρη, τετράγωνη μεταξωτή με πυκνά κρόσσια στις πλευρές της. Φοριέται διπλωμένη διαγωνίως, με διαφορετικό τρόπο απο τις νέες και τις μεγαλύτερες σε ηλικία γυναίκες. Η πτυχή που δημιουργείται απο το δίπλωμα της μαντήλας πάνω απο το μέτωπο ονομάζεται “κανάτα” , γιατί μοιάζει με χερούλι κανάτας, και τα παλιά χρόνια ήταν γνώρισμα της νοικοκυράς.
Πηγή: ” Κασσάνδρεια Χαλκιδικής 1830-1940″
