Για «ζήτημα βάναυσης προσβολής του κράτους δικαίου και του περιβάλλοντος στη Βορειοανατολική Χαλκιδική με επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη» κάνουν λόγο 30 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, με ερώτηση και Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων που κατέθεσαν με πρωτοβουλία του βουλευτή Β΄ Θεσσαλονίκης και τομεάρχη Περιβάλλοντος και Ενέργειας ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτη Φάμελλου και της βουλευτού Χαλκιδικής και αναπλ. Τομεάρχη Μακεδονίας- Θράκης, Κυριακής Μάλαμα.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση των 30 βουλευτών που συνοδεύει την ερώτηση προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα, «Για άλλη μια φορά, απαιτούν απαντήσεις από τον αρμόδιο Υπουργό σχετικά με τις απαράδεκτες δεσμεύσεις που αναλαμβάνει το Ελληνικό Δημόσιο απέναντι στην ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε., με τις υπογραφές Σκρέκα- Μητσοτάκη. Οι βουλευτές αναφέρουν ότι, δύο χρόνια μετά την υπογραφή μιας ληστρικής και ντροπιαστικής σύμβασης του Δημοσίου με την εν λόγω εταιρεία για τη δήθεν ανάπτυξη μιας «εμβληματικής επένδυσης», το μόνο αποτέλεσμα είναι ένα μεγάλο αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, τραγική υποχώρηση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων της Πολιτείας. Επισημαίνουν πως ενώ η εταιρεία αυθαιρετεί δεν της ασκείται κανένας έλεγχος, σημειώνεται σημαντική συρρίκνωση των έργων και μαζικές απολύσεις εργαζομένων, καθώς και πως όλο αυτό το διάστημα η τοπική κοινωνία εμπαίζεται και την αγνοείται επιδεικτικά».
Πιο αναλυτικά, οι 30 βουλευτές τονίζουν στην ερώτησή τους και στο Α.Κ.Ε. «την καταστρατήγηση, με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ, του δικαιοπρακτικού θεμελίου και πυρήνα της αρχικής σύμβασης του 2004, δηλαδή την υποχρέωση της μεταλλευτικής εταιρείας για κατασκευή εργοστασίου μεταλλουργίας. Η στασιμότητα του έργου, η απουσία οποιασδήποτε προόδου στη μεταλλουργία και οι αποφάσεις του ΣτΕ και της Διαιτησίας επιβεβαίωσαν πλήρως τις επιλογές επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για το θέμα».
Ειδικότερα, «Όπως προκύπτει από δημοσιευμένα υπηρεσιακά έγγραφα, η κυβέρνηση με σκανδαλώδη τρόπο ετοιμάζεται να βάλει το Ελληνικό Δημόσιο και σε ρόλο εγγυητή των δανείων της εν λόγω εταιρείας και να χαρίσει πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, εν κρυπτώ, αφού φρόντισαν με «νομικό παράθυρο» να μη φέρουν τη συμπληρωματική σύμβαση στη Βουλή. Τελικά, αποδεικνύεται ότι ο μόνος στόχος Κυβέρνησης και Ελληνικός Χρυσός ήταν μόνο να αρπάξουν δημόσιους πόρους εις βάρος υγιών επιχειρήσεων και ελληνικών επενδύσεων!», καταγγέλλουν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ.
Τέλος, οι βουλευτές ρωτούν για την έγκριση της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της ΕΕ που έπρεπε να έχει προηγηθεί της αποικιοκρατικής σύμβασης που υπογράφηκε το 2021.
Παρατίθεται το πλήρες κείμενο της ερώτησης και του Α.Κ.Ε. ως ακολούθως:
Αθήνα, 10 Απριλίου 2023
ΕΡΩΤΗΣΗ & ΑΙΤΗΣΗ ΚΑΤΑΘΕΣΗΣ ΕΓΓΡΑΦΩΝ
Προς τον κ. Υπουργό Περιβάλλοντος κι Ενέργειας
Θέμα: «Βάναυση προσβολή του κράτους δικαίου και του περιβάλλοντος στην Βορειοανατολική Χαλκιδική με επιλογή της κυβέρνησης Μητσοτάκη»
Είναι γεγονός ότι το δημόσιο συμφέρον και το κράτος δικαίου πλήττονται τα τελευταία τέσσερα (4) χρόνια στη Βορειοανατολική Χαλκιδική. Οι επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη αφήνουν μεγάλο αρνητικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα στην περιοχή και δεν διασφαλίζουν κανένα όφελος για το δημόσιο. Δύο χρόνια μετά την ψήφιση μιας απαράδεκτης, αποικιοκρατικής και ντροπιαστικής σύμβασης του Ελληνικού Δημοσίου με την «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.», επιβεβαιώνεται η ανησυχία μας για τις καταστροφικές επιπτώσεις του ν. 4785/2021.
Η περιβαλλοντική προστασία της περιοχής των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων έχει ναρκοθετηθεί εντελώς, αφού δεν διενεργείται κανένας δημόσιος περιβαλλοντικός έλεγχος, με ευθύνη του ΥΠΕΝ. Από προγενέστερο κοινοβουλευτικό μας έλεγχο προκύπτει ότι οι Επιθεωρητές Περιβάλλοντος πήγαν τελευταία φορά το 2020 (κατόπιν έντονων παρεμβάσεων βουλευτών μας), ενώ η Επιστημονική Επιτροπή Ελέγχου Τήρησης Περιβαλλοντικών Όρων (όρος δ.1.39 της ΚΥΑ ΕΠΟ) έχει μηδενική παρουσία και μηδενικό έργο εδώ και δύο χρόνια, παρόλο που συγκροτήθηκε με μοναδικό σκοπό τον έλεγχο και την παρακολούθηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας.
Επιπλέον από το 2020 εκκρεμούσαν στο συρτάρι του ΥΠΕΝ εισηγήσεις επιβολής προστίμου για περιβαλλοντικές παραβάσεις της εταιρείας και τελικώς ο αρμόδιος Υπουργός κ. Σκρέκας ακύρωσε με νόμο το περασμένο καλοκαίρι.
Η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έχει γίνει εργαλείο εξυπηρέτησης και ρυθμίζεται κατά τις επιθυμίες της «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.», αφού το ΥΠΕΝ έχει φτάσει στο τραγικό σημείο μετά από αίτημα/παραγγελία της εταιρείας να εκδίδει την παραμονή ποινικού δικαστηρίου στελεχών της, έγγραφα που δεν στηρίζονται σε εισηγήσεις υπηρεσιών αλλά έρχονται και σε αντίθεση με όσες υπηρεσιακές εισηγήσεις έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια.
Η εταιρεία συνεχίζει να αυθαιρετεί, εφόσον δίχως να έχει εγκριθεί η τροποποίηση της ΚΥΑ ΕΠΟ λειτουργεί έναν Χώρο Υγειονομικής Ταφής Επικινδύνων Αποβλήτων (ΧΥΤΕΑ) με προδιαγραφές χαμηλότερες από αυτές που απαιτεί η ισχύουσα περιβαλλοντική αδειοδότηση. Σημειώνεται ότι έχει αξιολογηθεί κατόπιν εντολής του ΥΠΕΝ από την Επιστημονική Επιτροπή και ειδικούς Πανεπιστημιακούς πως το υλικό στεγάνωσης του εν λόγω χώρου δεν έχει δοκιμαστεί για την αντοχή του σε σεισμική φόρτιση και το μικρό του πάχος σε συνδυασμό με τη μικρή διάρκεια ζωής του (περί τα 25 χρόνια) καθιστούν τη μελλοντική του συμπεριφορά και προστασία των υπογείων υδάτων, εξαιρετικά προβληματική. Αν και το ΥΠΕΝ έχει στη διάθεσή του σχετικά πορίσματα για αυτά τα προβλήματα του ΧΥΤΕΑ Κοκκινόλακκα από το καλοκαίρι του 2019, εντούτοις δεν έχει προχωρήσει σε καμία ενέργεια.
Επιπλέον, πρόσφατα γίναμε μάρτυρες σοβαρών καταγγελιών ότι οι εργολάβοι της εταιρείας χρησιμοποιούν ανειδίκευτο προσωπικό σε ιδιαίτερης δυσκολίας συνθήκες, ενώ αναθέτει τη μεταφορά των επικίνδυνων φορτίων της σε μεταφορείς δίχως τις απαραίτητες άδειες με αποτέλεσμα επαναλαμβανόμενα συμβάντα διαφυγής αποβλήτων ή προϊόντων τους πιθανώς επικινδύνων.
Οι τοπικές κοινωνίες που θα υποστούν τις συνέπειες των δραστηριοτήτων ενημερώθηκαν εκ των υστέρων της υπογραφής της σύμβασης. Η κύρωση της τροποποίησης της σύμβασης το 2021 ήταν ένα προϊόν διαπραγμάτευσης εν κρυπτώ. Στο δε ν.4785/2021 περιλήφθηκαν άρθρα που δεσμεύουν τις τοπικές αρχές και τους στερούν το δικαίωμα πιθανών μελλοντικών αξιώσεων.
Όμως σύμφωνα με το αρ. 15 του ν. 4785/2021 η εταιρεία όφειλε το αργότερο μέχρι τις 23/03/2023 να έχει υποβάλλει πρόταση για την ανάπτυξη, χρηματοδότηση, την κατασκευή και λειτουργία εργοστασίου μεταλλουργίας που θα επεξεργάζεται μετάλλευμα χρυσού. Η πρόταση θα αξιολογούνταν από ειδική Επιτροπή Μεταλλουργίας. Μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει γνωστή η συγκρότηση της εν λόγω Επιτροπής και η υποβολή της πρότασης μεταλλουργίας της «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΕ» ως όφειλε κατά το νόμο της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Η άρνηση της εταιρείας να υποβάλει ολοκληρωμένη και ορθή μελέτη μεταλλουργίας είναι γνωστή διαχρονικά. Για να λάβει την Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων το 2011 η εν λόγω εταιρεία εξαπάτησε το Δημόσιο, με τη δέσμευση για εφαρμογή μιας δήθεν state of the art μεταλλουργικής μεθόδου που θα παρήγαγε καθαρό μετάλλευμα χρυσού, χωρίς τη χρήση κυανίου, που ουδέποτε ολοκληρώθηκε.
Η υποχρέωση από μέρους της εταιρείας για εγχώρια παραγωγή μετάλλων (χρυσού, αργύρου και χαλκού) ως τελικών προϊόντων μιας πλήρως καθετοποιημένης διαδικασίας, αποτελούσε τον πυρήνα και δικαιοπρακτικό θεμέλιο της αρχικής σύμβασης (ν. 3220/2004).
Το 2016 με τις Αποφάσεις του τότε ΥΠΕΝ, Π. Σκουρλέτη, (υπ’ αριθμ. ΔΜΕΒΟ/Α/Φ.10.ΤΜ.6/182906/3369/2.11.2016 και η υπ’ αριθμ. ΔΜΕΒΟ/Α/Φ.10.ΤΜ.6/ 180239/2659/5.7.2016) αποκαλύφθηκε η ακαταλληλότητα της μεθόδου για τα μεταλλεύματα της Χαλκιδικής κάτι που επισφραγίστηκε με την Απόφαση του ΣτΕ 223/2020.
Τελικώς η εταιρία αποδέχθηκε ότι η υποσχεθείσα μεταλλουργία δεν είναι εφικτή και ζήτησε επισήμως την τροποποίηση του επενδυτικού της σχεδίου, σε αντίθεση με τις Αποφάσεις του ΣτΕ και της Διαιτησίας.
Η έκδοση αδειών των Σκουριών τον Σεπτέμβριο του 2019, δεν οδήγησαν τελικά στην επιθυμητή απεμπλοκή του έργου γιατί το πρόβλημα ήταν πολύ βαθύτερο και ανάγονταν στην ίδια τη σύμβαση και την ικανότητα της εταιρείας να την τηρήσει.
Η στασιμότητα του έργου, η απουσία οποιασδήποτε προόδου στη μεταλλουργία και οι αποφάσεις του ΣτΕ και της Διαιτησίας επιβεβαίωσαν πλήρως τις επιλογές επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ για το θέμα.
Όπως φαίνεται, ούτε η υπογραφή της τροποποίησης του επενδυτικού σχεδίου το 2021 ήταν αρκετή για να ξεκινήσει η ανάπτυξη των έργων, αλλά αντιθέτως διαπιστώνεται μέχρι στιγμής σημαντική συρρίκνωση των εργασιών και αδικαιολόγητες μαζικές απολύσεις εργαζομένων.
Παράλληλα αποκαλύπτεται ότι με την ευλογία της κυβέρνησης Μητσοτάκη η ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ «βάζει το χέρι της» σε μεγάλα ποσά δημόσιων (ευρωπαϊκών) πόρων. Σκανδαλωδώς η κυβέρνηση, διά του Υπουργού ΠΕΝ, μετά τη ληστρική για τη χώρα σύμβαση με τους επαχθέστερους όρους για μια χώρα της Ευρώπης, ετοιμάζεται να προχωρήσει και στη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης για τη χρηματοδότηση του επενδυτικού σχεδίου της «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ Α.Ε.», θέτοντας το Ελληνικό Δημόσιο σε θέση εγγυητή.
Από υπηρεσιακό δε έγγραφο προκύπτει ότι πρόκειται για σύμβαση άνω του 1δις €, για την κύρωση της οποίας με το παράθυρο του αρ. 35 του ν. 4785/2021 θα αποφευχθεί η συζήτηση στη Βουλή. Ανατέθηκε δε σε ιδιωτικό νομικό γραφείο η προετοιμασία του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης και η σχετική γνωμοδότηση επ΄ αυτού, προκαταβάλλοντας το συμπέρασμα ότι διασφαλίζεται το δημόσιο συμφέρον! (ΑΔΑ: ΩΝΣΛ4653Π8-ΝΤΨ)
Επειδή, η εν λόγω εταιρεία παραμένει συστηματικά ζημιογόνος τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία.
Επειδή, ο ν. 4785/2021 αποτελεί σημαντική οπισθοχώρηση της Πολιτείας όχι μόνο σε μέτωπα του περιβαλλοντικού κεκτημένου αλλά και στην κοινωνία και συνολικά στο δημόσιο συμφέρον
Επειδή πρόκειται για μεταλλευτική εταιρεία η οποία αποδεδειγμένα δεν τηρεί τις συμβατικές της υποχρεώσεις
Επειδή, μέχρι σήμερα η αρμόδια Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε. δεν έχει αποφανθεί επί της σύμβασης του ν. 4785/2021
Επειδή, μέχρι σήμερα έχετε εκδώσει 12 Άδειες λειτουργίας, Εγκατάστασης και Εγκρίσεις Συμπληρωματικών Τροποποιητικών Τευχών για διάφορες Τεχνικές Μελέτες των υποέργων εκμετάλλευσης των Μεταλλευτικών Εγκαταστάσεων της εν λόγω δραστηριότητας, μέσω των οποίων εγκρίνονται τροποποιήσεις ήδη περιβαλλοντικά αδειοδοτημένων έργων και αποφεύγεται με αυτόν τον τρόπο η περιβαλλοντική αξιολόγηση αυτών, 2 παρατάσεις της χρονικής ισχύος της ΑΕΠΟ της με εξόφθαλμες και απαράδεκτες νομοθετικές ρυθμίσεις και κατά παραγγελία διοικητικά έγγραφα του ΥΠΕΝ καθώς και 2 Τροποποιήσεις της αρχικής ΑΕΠΟ (για τις οποίες εκκρεμούν προσφυγές στο ΣτΕ)
Επειδή οι ανωτέρω ενέργειές σας αποτελούν συνώνυμο της μετατροπής της ΚΥΑ ΕΠΟ σε κουρελόχαρτο
Επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία ενημέρωση σχετικά με το ακριβές ποσό των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης που θα εκταμιευθούν προς την «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΕ»
Επειδή, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης είναι για τους πολίτες της Ελλάδας και τις υγιείς επιχειρήσεις και όχι για τους ημέτερους της κυβέρνησης Μητσοτάκη και ιδιαίτερα για την ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός
1. Για ποιο λόγο δεν έχει γίνει κανένας περιβαλλοντικός έλεγχος στην ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ και ακυρώθηκαν πρόστιμα από βεβαιωμένες περιβαλλοντικές παραβάσεις;
2. Σκοπεύετε να χαρίσετε σημαντικό μέρος των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης στην ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ, ενώ δεν έχει δοθεί η έγκριση της αναθεωρημένης σύμβασης από τη DGCOMP και εις βάρος υγιών επιχειρήσεων και ελληνικών επενδύσεων;
3. Τι σκοπεύετε να κάνετε αν μετά τη χρηματοδότηση η εταιρεία δεν καταφέρει και αυτή τη φορά να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της (που βέβαια δεν έχει και πολλές, αφού όλα είναι στη διακριτική της ευχέρεια);
4. Bάσει ποιων κριτηρίων αξιολογήθηκε η συγκεκριμένη επένδυση για να χρηματοδοτηθεί με δημόσιους πόρους; Ποια είναι τα τραπεζικά κριτήρια και τα κριτήρια του ΤΑ που ικανοποιεί το νέο επενδυτικό σχέδιο και πως και από ποιους αξιολογήθηκε σε σχέση με άλλες επενδύσεις στην Ελλάδα;
5. Έχει υποβληθεί η Μελέτη Μεταλλουργίας; Έχει συγκροτηθεί η Επιτροπή Μεταλλουργίας και από ποιους;
6. Πως αντιμετωπίζεται η παραβίαση του θεμελιώδους κανόνα και υποχρέωσης της εταιρείας ως προς την μεταλλουργία;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Παρακαλείται ο Υπουργός ΠΕΝ να καταθέσει τα παρακάτω στοιχεία και έγγραφα για ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών:
● Την υπογραφείσα συμπληρωματική σύμβαση ή το Σχέδιο της Σύμβασης εάν δεν έχει υπογραφεί
● Τη γνωμοδότηση του νομικού γραφείου στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία
● Την έγκριση της DGCOMP σχετικά με την τροποποίηση της σύμβασης το 2021
● Τον φάκελο μελέτης και τα προσαρτήματά του που αφορούν στην Έγκριση Τροποποιητικής Τεχνικής Μελέτης Εκμετάλλευσης του μεταλλείου Σκουριών με αρ. πρωτ. 47007/457/10-06-2022 (ΑΔΑ 6ΘΟΕ4653Π8-7ΚΑ)
● Τον φάκελο μελέτης και τα προσαρτήματά του που αφορούν στην Έγκριση Συμπληρωματικού Τροποποιητικού Τεύχους της Τεχνικής Μελέτης εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων Ολυμπιάδας με αρ. πρωτ. 98124/939/06-10-2022 και ΑΔΑ (6ΟΦΩ4653Π8-ΩΒΠ)
Οι ερωτώντες και αιτούντες Βουλευτές
Φάμελλος Σωκράτης
Μάλαμα Κυριακή
Αλεξιάδης Τρύφωνας
Αναγνωστοπούλου Αθανασία (Σία)
Αυγέρη Θεοδώρα (Δώρα)
Αυλωνίτης Αλέξανδρος – Χρήστος
Βαρδάκης Σωκράτης
Βέττα Καλλιόπη
Γιαννούλης Χρήστος
Γκιόλας Γιάννης
Δρίτσας Θεόδωρος
Ζεϊμπέκ Χουσεΐν
Ζουράρις Κωνσταντίνος
Κασιμάτη Ειρήνη (Νίνα)
Καφαντάρη Χαρούλα (Χαρά)
Μαμουλάκης Χαράλαμπος (Χάρης)
Μάρκου Κωνσταντίνος
Μπακαδήμα Φωτεινή
Νοτοπούλου Κατερίνα
Παπαδόπουλος Αθανάσιος (Σάκης)
Πέρκα Θεοπίστη (Πέτη)
Πούλου Παναγιού (Γιώτα)
Σκουρλέτης Παναγιώτης (Πάνος)
Σκούφα Ελισσάβετ (Μπέττυ)
Τζούφη Μερόπη
Φίλης Νίκος
Φωτίου Θεανώ
Χαρίτσης Αλέξανδρος (Αλέξης)
Χατζηγιαννάκης Μιλτιάδης
Χρηστίδου Ραλλία
Πηγή: makthes.gr