Ο Λευτέρης Βαφειάδης, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Κωνσταντινούπολη, εκεί είχε πατσατζίδικο που το δούλευε με τη σύζυγό του και οι Τούρκοι τον φωνάζανε “Χανούμ Μπογιά”.
Με τα πρώτα γεγονότα του 1916 αποφάσισε να φύγει από την Πόλη για την Αμερική με ψεύτικο σερβικό διαβατήριο, εκεί δούλεψε σε φάρμα αλλά δεν άντεξε τον ξένο τόπο.
Το 1922 μετά από μήνες ταξιδιού, ήρθε στη Θεσσαλονίκη, όπου τον περίμενε ένας ξάδελφός του ο οποίος γνωρίζοντας ότι ο Λευτέρης είναι μάστορας πατσατζής τον παρακίνησε να ανοίξει ένα τέτοιου είδους εστιατόριο που μέχρι τότε στη Θεσσαλονίκη δεν υπήρχε και θα ήταν το πρώτο.
Ο Λευτέρης νοίκιασε ένα κατάστημα στην παραλία κοντά στο λιμάνι, δίπλα από το σημείο που την ίδια χρονιά άρχισε να χτίζεται το ξενοδοχείο Μεντιτερανέ.
Η “πιάτσα” ήταν καλή γιατί από εκεί περνούσαν όλη τη μέρα οι άνθρωποι του μόχθου, λιμενεργάτες, οικοδόμοι και αχθοφόροι, την εποχή που ακόμη στην πόλη υπήρχαν Έλληνες Τούρκοι και Εβραίοι.
Στο μαγαζί αυτό έτρωγε φτωχός κόσμος που πολλοί από αυτούς συνήθιζαν να τρίβουν σιμίτι (κουλούρι) μέσα στην κούπα του πατσά και να το περιχύνουν με το ζουμί του.
Τέσσερα χρόνια αργότερα με την πολεοδομική ανασυγκρότηση της παραλίας μετά από τη μεγάλη φωτιά, οι ιδιοκτήτες θέλοντας γκρεμίσουν το ακίνητο, έδιωξαν τον Λευτέρη το 1926.
Λίγυς μήνες μετά η επιχείρηση μεταφέρθηκε στην οδό Εγνατία γωνία με Μενελάου, σε ένα μικρό μαγαζάκι με τη νέα επωνυμία, πατσατζίδικο “Το Βυζάντιο”.
Η Εγνατία ήταν τότε ήταν ο εμπορικότερος δρόμος της Θεσσαλονίκης σε συνδυασμό με τον επαγγελματισμό του Λευτέρη γέμισε γρήγορα το νέο μαγαζί που στα τραπέζια του υπήρχαν πάντα στρωμένα άσπρα υφαντά τραπεζομάντιλα.
Λίγα χρόνια αργότερα ο Βαφειάδης ανοίγεται επαγγελματικά δημιουργώντας καταστήματα αρχικά στην πόλη των Σερρών και στην Κολόμβου δίπλα στο Αττικόν και συνεταιρίστηκε με τον Νικόλαο Μανιό ο οποίος αργότερα έκανε το πατσατζίδικο “Η Κωνσταντινούπολις”
Οι γαμπροί του Λευτέρη συνέχισαν το επάγγελμα λειτουργώντας νέα καταστήματα πατσά στην πόλη τα οποία τώρα πια έχουν κλείσει.
Τα πατσατζίδικα αυτά ήταν γνωστά με το όνομα “Λευτέρης” Εγνατίας 67 και “Ηλίας” Εγνατίας 406, που για το δεύτερο το 1973 ο Κώστας Βίρβος έγραψε τους στίχους του λαϊκού άσματος που τραγούδησε ο μεγάλος Γρηγόρης Μπιθικώτσης: Εγνατίας τετρακόσια έξι, τράβα ταξιτζή μου πριν να φέξει κ.λ.π.
*Του Ηρακλή Λούφη από thesstoday.gr
Πηγή: Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από το βιβλίο της Λένας Καλαϊτζή-Οφλίδη. Τα πατσατζίδικα της Ανατολής στη Θεσσαλονίκη της Δύσης. Εκδ. Παρατηρητής.
